Link açıqlığı

Saatnıñ esas haberi

BLOGLAR

Bazar 26 may 2019

Calendar
yanvar fevral mart aprel may iyün iyül avgust sentâbr oktâbr noyabr dekabr
Aqyarda Rusiye "Ğalebe künü"niñ qutlaması, mayıs 9, 2019 senesi

Ukrainlerniñ rusiyelilernen qonuşması daa çoq açuvlı adamnıñ sağır kişinen qonuşmasına oşap kete. Türlü añlav seviyelerinde qonuşuv. Bu, rusiye internet-askerlerniñ büyük ordusını almasaq bile.

Ve rusiyelilerniñ şu seksen dört fayızı, ukrainlerniñ hitaplarını tek Kiselöv ya da Skabeyevanıñ tercimesinde tek añlay, dep körüne. Sade rusiyeli tercimanlarsız tek tükân fiyat yarlıqları, yanğan superjet ve mavzoleydeki ebediy prezident kibi körgezmeli şeylerni añlap ola.

Rusiye halqı, ertarflarında güzel siyevede azırlanılğan kerçekniñ absurdına asıl diqqat etmeyler

Rusiyede halqını, yaqında tayin etilgen “yañı haber tili”nde - yalan, propaganda ve klişelerni qullanğan şartlı tilde - qonuşmağa ögretkenleri içün, olar, ukrainler olarğa muracaat etken normal rus tilini vaqıt keçkeninen yaramayca ve yaramayca añlaylar. İşte, aynı tilni qullanğan öz zeinlerinen de al böyledir.

Amma Rusiye Federatsiyası halqı, ertarflarında güzel siyevede azırlanılğan kerçekniñ absurdına asıl diqqat etmeyler.

Üç nesil evel memlketeniñ aman-aman dörtten birisini qurban etken qanlı cenkte ğalebege bağışlanğan paradda qıtaarası ballistik raketalar ve yap-yañı tanklardan absurd daa ne ola bile? Zemanede cenkni cenk kibi bilgenler, onı Vladivostok gubernatorı, “deñiz tülenleri” ve qıtaylı sportçularında ibaret olğan morjlar taqımınıñ yaldavlarınen bayram etmeyler. Ve zırhlı tehnikağa oştattırıp üslüpleştirilgen bala arabalarınıñ paradınen de qutlamaylar, ebet, anaylarnıñ biraz hastaca fantaziyasını yerli akimiyet rağbetlendirmese.

Kreml akimiyetiniñ teşebbüsinenbütün dünyada bu kiyik aqıl eksperimetine daa ne dersiñ? Karnavalmı? Ebet, “Ölümsiz polk”nıñ yürüşinde karnavalnıñ bütün alâmetleri bar, men bunıñ aqqında endi yazğan edim.

Amma karnavalda ölgen qartbaba-bitaylarnıñ süretlerini taşımaylar. Ve “polk”nıñ yürüşi de sadece daa büyük bir merasimniñ bir parçasıdır.

Aysa ne? Nasıldır bir haçlı yürüşmi? “Yañartılğan” soyumı?

Amma haçlı yürüş vaqtında ölgenlerniñ süretlerini taşımaylar, mıtlaqa da kilse bayraqları ya da miting transporantları sıfatında. İkonalarnı, işte ölgen tuvğanlarnıñ resimlerini kibi, er vaqıt ürmet kösterip elde tutıp taşıy ediler.

Demek, ne ise, ğalebe paradımı?

Amma aysa karnaval kiyimleriniñ, kilse timsalâtnıñ, ve - aqılsızlıqnı eñ yuqarı seviyesi - Qızıl meydanda “Yars” ballistik komplekslerniñbuña ne alâqası bar?

Em de kimerde körüne ki, sanki mına-mına bu Ğalebe kününiñ mündericesi ve manasını añlap olacañ.

Küç kösterilüvimi?

Dünya maneviyligine saip olğanlarnıñ duşmanlarınıñ qorquzuvımı?

Ebet! Mına o - BİZ ER KESKE KÖSTERİRMİZ!

Amma bu karnaval yürüşi, matem ve ebediy hatıranıñ yañı büyük abideleriniñ açıluvı nege?

Añlamaq kerekmey, ğururlanmaq, inanmaq, nefret etmek ve ketmek kerek. Qayda ve ne vaqıt buyursalar

Bu bağ üzülmey.

Añlamaq kerekmey, ğururlanmaq, inanmaq, nefret etmek ve ketmek kerek. Qayda ve ne vaqıt buyursalar. Demonstratsiyağa, paradğa, Donbassqa, Süriyege ve Vatanğa kerek olğan başqa yerlerge…

Ebet, daa Vatannı sevmek mümkün. Amma tek rushet bergenleri kibi ve izin berilgen yerde ve vaqıtta, Vatannı begenmeseñ ise, yahşıca susmaq. Sağlamca qalırsıñ.

Men bu metinni ukrainler içün yazmayım. Olar öyle de er şeyni añlay, ve mennen razı olmasalar bile, öz başına malümatr toplaması ve şahsiy noqta-i nazarı olması mümkün.

Em rusiyeliler içün degil - mında bir kereden bir şeyler añlatmaq küçüm yetmeycek. Televizornen küreşmek zor.

Men qırımlılar içün yazam, rusiyelilerge köre, olarnı rus tevevizionı imperatorlıq hammalı kibi azca terbiyeley, ve rusiyelilerge köre, şeerde pasportsız yürmek ve maden qıdırıcınıñ ögünde turmamaq ne olğanını olar daa hatırlay.

Baqıñız, aqiqiy qaar, hatıra ve ölgenlerge ürmet nasıl olmalı.

Aqiqiy Hatıra Künü nasıl olmalı.

Bu pek qısqa video, bir yarım daqqa.

Mında ne Pioroşenko, ne Zelenskıy, ne de Putin bar.

Mında öksüz qalğan analardan ğayrı kimse yoq.

Bütün dünyada olardan ğayrı kimse yoq.

Bu analarğa o bir dünya küçleri kerekmey, olarnıñ arqasında melekler uça

Bu analarğa qabirlerinden çağırılğan ölgenlerniñ taqımları kerekmey.

Bu analarğa, öz emiyetini añlamaq içün o bir dünya küçleri kerekmey, olarnıñ arqasında melekler uça.

Bu analar oğullarınıñ süretlerini tayaçıqlarda degil, ellerinde alıp kete.

Olar şeñ “Katüşa”nı yırlamaylar.

Olar sükünette yüre.

Bu videonı da, tefsircilerni diñlemeyip, sessizlikte baqıñız.

Bu oğullarını coyğan analar kibi sakin olıp baqıñı.

Rusiye silâsınen öldürilgen.

Rusiye akimiyetiniñ buyruğınen.

Kelmeşek rusiye askerlerinen öz toprağında öldürilgenler.

P.S. “İç savaş” aqqında delliler mayıs 5-inden temelsizdir - Donbassta Ukrainağa qarşı tek Rusiye Federatsiyası vatandaşları cenk ete, tek kimerleri daa pasport alıp yetiştirmedi.

Karnaval bitti, maskalar çıqarıldı.

Mına daa bir video, azçıq uzunca soyu.

Maksim Kobza, qırımlı

«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkü

Ukraina prezidenti Petro Poroşenko (sağdan ekinci) ve qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev (sağdan)

Bu sene qırımlılar içün saylavlarnen zengin olacaq. Esas Ukrainada müim saylavlar – martnıñ 31-nde prezident saylavlarınıñ birinci turı keçirildi, artıq er kes ekinci turnı bekley. Sentâbr ayında ise Qırımnıñ özünde Rusiye akimiyeti yerli şura saylavlarını keçirmege planlaştıra.

Birisi qırımlılarnı Ukraina prezidenti saylavları meraqlandırmay dep aytsa da, bu yalan. Er kes – em Ukrainağa, em Rusiyege qoltutqan qırımlılar – saylavlaldı yarışnı, namzetlerniñ reytinglerini ve, elbette, namzetlerden biriniñ ğalebesi Qırımğa ne kibi neticeler ketirir, dep faal sürette muzakere ete. Qırımlılarnıñ tek bir qısmı rey berüvde iştirak etmege qarar almaq içün küç ve imkân taptı. Bunıñ içün esas Ukrainağa eki kere barıp kelmek kerek, amma Qırımdavi vaziyetten uzaq olğanlar içün bu zor körüne bile. Esas Ukrainağa yaşamağa ketken qırımlılarnıñ çoq biñli reylerine ise emiyet berilmeli.

Birisi qırımlılarnı Ukraina prezidenti saylavları meraqlandırmay dep aytsa da, bu yalan

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ve halq lideri Mustafa Cemilev seslendirgen Ukraina prezidenti saylavlarında Petro Poroşenkonıñ namzetine qoltutmaq qararı beklenmegen bir şey olmadı. Meclis şimdiki prezident ile işbirliginde areket ete ve müim strategik meselelerde añlaşıp ola. Meclisniñ qararı tek müim elektoral yardım degil, Petro Poroşenkonıñ saylav kampaniyası içün pek küçlü bir siyasiy plüs.

Sır degil ki, Meclisniñ sesi bütün dünyada eşitile. Ne qadar paradoksal olsa da, Rusiyeniñ Qırım ilhaqından soñ Meclisniñ halqara tesiri ve esas Ukrainadaki tesiri bundan evelkinden qat-qat arttı. Şu sebepten Meclisniñ Poroşenkoğa qoltutmaq qararı – em dünya toplulığı, em Ukrainadaki vatanperver saylayıcılar içün küçlü bir işaret. Şunıñ içün Meclisniñ qarar rolüni qırımtatar saylayıcıları seviyesine, em de Qırımda yaşağan qırımtatarlarnıñ seviyesine tüşürmek – siyasiy ceetten aşaa ve basiretsizdir. Amma Rusiye propagandacıları vaziyetni aynı şu taraftan kösterecek ola. Belki, bu yapqanları rusiyelilerniñ aqlında Meclisniñ rolüni nivelirley bile, amma Qırımda ve Rusiyeniñ tışında Meclisniñ statusı ve tesiri yıl-yıldan artmaqta.

Eminim, Meclisniñ ve qırımtatarlarnıñ qararı birinci turda tesir etti ve ekinci turda saylayıcılarnıñ qararına tesir etecek
Ahtem Çiygoz

«Meclis qırımtatarlarnı temsil ete. Bizler canlarımıznı feda etip, Ukraina içün küreşemiz, bir çoq ukrainalı bunı añlay. Misal olaraq, studentlernen körüşken soñ bir çoqu Petro Oleksiyovıç Poroşenkoğa rey berecegini yazğan edi. Eminim, Meclisniñ ve qırımtatarlarnıñ qararı birinci turda tesir etti ve ekinci turda saylayıcılarnıñ qararına tesir etecek, cemiyetke Ukrainanıñ menfaatları etrafında birleşmege yardım etecek», – dep bildirdi maña öz fikrini Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz.

Refat Çubarov Meclisniñ prezident namzeti Petro Poroşenkoğa qoltutmaq qararına bağışlanğan matbuat konferentsiyasında qırımtatar temsiliy organı müim ve kerekli olğanını adiy ve qolay bir şekilde köstergen edi. O, bir afta içinde Mecliske bütün dünyada eñ yüksek seviyede keçirilgen halqara tedbirlerde iştirak etüv davetnameleri ne qadar çoq kelgenini tarif etti. Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov daa az davetname alsa, şaşmam.

Bugünki vaziyette Meclis kibi bir ittifaqdaşqa saip olmaq pek şerefli oldı

Bugünki vaziyette Meclis kibi bir ittifaqdaşqa saip olmaq pek şerefli oldı. Meclis azalarınıñ çeşit halqara meydançıqlarda bulunması bu tedbirlerge siyasiy küç qoşa. Bu yüksek sözler degil, bu aqiqattır.

«Şübhesiz, Meclisniñ qararı ve qırımtatarlarnıñ destegi şimdiki prezidentke prezident saylavlarınıñ ekinci turına keçmege yardım etti, çünki rey berüvniñ birinci turı ögüne Petro Poroşenko ve Yuliya Tımoşenkonıñ reytingleri pek yaqın edi. Mence, şimdi de, ekinci tur ögüne, prezident Volodımır Zelenskıy kibi yüksek reytingli raqipni yeñmek içün Meclisniñ itibarını qullanmalı», – dep ayttı maña «Serbest Qırım» areketiniñ faali Emine İbraimova.

Rusiye qırımtatar halqınıñ liderini ve Meclisniñ eñ itibarlı azalarını quvıp, özüne qarşı hata yaptı

Eñ büyük media şahısları – Mustafa Cemilev, Refat Çubarov, Ahtem Çiygoz, İlmi Umerov ve Eskender Bariyev – işğal altındaki yarımadağa kirip olamasa da, olar Qırımdaki yaşayıştan uzaq degiller. Kyivdeki Meclis ofisine ne vaqıt kirseñ, mında er vaqıt Qırımdan kelgen musafirler bar, olarnıñ arasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranları, genç faaller bar. Olar tek Qırımdaki vaziyetni bildirmege kelmey, mında ola Meclis ile faaliyetlerini belgiley, bütün müim mesele ve problemlerni al etüv qararlarını azırlay. Şunıñ içün birisi Meclis Qırımdaki tesirini coydı dep aytsa, bu yañlış bir şey. Vaqıt kelir, bu insanlar siyasetni tek yaqından körgenini añlar.

Şimdi ise er kes bile ve añlay, Rusiye qırımtatar halqınıñ liderini ve Meclisniñ eñ itibarlı azalarını quvıp, özüne qarşı hata yaptı. Bugünde-bugün Rusiyege ketirgen siyasiy zararlarına qıymet kesmek zor.

Prezident saylavlarınıñ ekinci turında kim qazansa qazansın, Ukraina Avropa ve Ğarpnıñ demokratiya degerleri, söz ve saylav serbestliginiñ tarafdarlığınen bağlı daa bir imtiannı berdi.

Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)

«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Daa yüklemek

XS
SM
MD
LG