Link açıqlığı

Saatnıñ esas haberi

BLOGLAR

Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i
Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i

Rusiye işğal etken Qırımda sahte saylavlar (Rusiye Federatsiyası Devlet Dumasınıñ saylavları – QA) – üç kün kete (bu "yekâne rey berüv künü" dep adlandırıla), amma pensionerler bir künde rey bermege çapar dep tahmin etip olamaylar da. Şunıñ içün üç kün kerek. Yoq, halq saylav bölügine kirmek içün sıra-sıra tizilmey, amma ebet, bir-eki pensioner kördim.

Qırımğa saylavlarğa Dmitriy Donskoynıñ naaşı da ketirildi – bunı izaatlamağa bile istemeyim.

Ebet, saylavlar mekteplerde keçe, çoqusı alda, ve meraqlı bir şey bar: talebelerniñ ana-babalarına(ana-babalarına bile!) anda kirmege yasaq etilse, bu üç kün içinde kirmeleri mümkün oldı. Cuma künü, mekteplerde dersler olğan da bile. Ayrıca qayd eteyim ki, er bir mektepte bugün bir-eki polis hadimi tura – vesiqalarnı teşkere, foto çıqarmağa yasaqlaylar. Ya ne kerek? "Ğarbiy közler" neticelerni köremesin dep.

Reklama levhalarında, fasad ve qoralarda er yerde namzetlerniñ fotoresimleri bar. Hatırlatayım, saylavlar kününde bu yasaq ola. Hadimleriñ namzet fotoresimini yapıştırdı, iç olmağanda saylavlar vaqtında çıqarsınlar – bir şekilde qaidelerge uyğun olsa. Amma yoq.

Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i
Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i
Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i
Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i

Vay, mında tek namzet fotoresimleri degil, Putinniñ fotosüretleri de bar (em de yañı degil) – nege kerek?

Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i
Qırımda saylavlardan evel teşviqat, Kefe, 2026 senesi sentâbrniñ 18-i

Ya da saylavlar arfesinde "Rus toprağınıñ güzelligi" parlaq adınen yañı sergi açmağa ne kerek bar – kününe keliştirgendirler? Aydı, özüñiz de añlaysıñız…

Ne ise, saylavlar – ne aytacaqlar, kelgen ve rey bergenlerniñ sayısını nasıl aydınlatacaqlar belli. Amma devamı ne olacaq? Soñra ise baş belâsı olacaqtır. Çünki şimdi tükânlar fiyatlarnı bir şekilde tutmağa tırışa, soñra ise arttıracaqlar. Rey berüvniñ ilk kününde bile kene benzin talonları kirsetildi.

Ve yerli Qırımlılarnı eñ çoq raatsızlağan şey – elektrik energiya v. Kritik rayonlarda saylavlardan evel ışıq berilip başlandı: e, umumen 4 saat, amma 2-3 afta ışıqsız oturğan insanlar ayrette qaldı. Amma aqıl soray: bazarertesi künü ne olacaq? Saylavlar içün akimiyet çalıştı, ışıq berildi – halq akimiyet "tüşüngenini" is etsin. Onı tüşünmek kerekmi?

Finişete: yañı haber – Yaltada "SVO" iştirakçisi uruldı ("SVO" ("Mahsus arbiy operatsiya" Rusiye Ukrayinağa qarşı büyük istilâsını böyle adlandıra – QA). Saylavlar-saylavlar olğanını unutqanlar da – rastkeldi: al saña, "SVO" iştirakçisi, saylavlarda bir şamar, faydalı!

Ve pek kederli haber: şişe yetmey. Qırımda bu yaz yüzüm bereketli oldı, amma ondan şarap yapmaq kerek de, ya nege tolduracaqsıñ? Şişe yoq, qapaq yetmey. Ve bu şaqa deyegil, çünki şarap tükânlarınıñ rafları boşalıp başladı. Ve bunı yerli sakinler afu etmez!

Armen Haçaturov – telükesizlik maqsadınen bu tahallüsnen yazğan RFE/RL serbest hadimi

"Fikir" rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Qırım, Kefe. 2026 senesi küzniñ başı
Qırım, Kefe. 2026 senesi küzniñ başı

Baarde turistler kelmegeni sebebinden Qırımda pek qasevetlenmege başladılar. Tasavur eteyik, siz kiçik bir musafirhaneniñ saibisiñiz (mında çoqusı kiçik), baarde sımarışlar kele! Amma soñra bir şey ters kete. Gece uçaqlarnıñ ücümi, benzin noqtalarında nevbetler (turistlerniñ çoqusı ise Qırımğa öz maşnalarınen kele) ve turistler musafirhanelerde ve şahsiy sektorda yer ayırtmaqtan vazgeçmege başlay. Ne yapmaq kerek? Binalarnı tamir etmege yatırım yaptıñız, hadimlerni tuttıñız, olarğa endi para töleysiñiz, amma müşteriler yoq! Ebet, birisi musafirhaneni qapatıp, hadimlerni işten boşattı, birisi 50 faizge qadar endirim teklif etti. Ve yaz keldi: boş plâjlar, yarı boş qavehaneler...

Kefe, Qırım, 2026 senesi
Kefe, Qırım, 2026 senesi

Tükânlar qapatılmağa devam ete: "Satıla", "Kira". Bu daa İlk küzniñ başı, yaz soñu mevsimi. Ya bundan soñ ne olacaq? Bazarda "Acele alıcılar qıdırıla" levhası da quvandırdı.

Kefe, Qırım, 2026 senesi
Kefe, Qırım, 2026 senesi

Yaz soñu mevsiminde de benzin vaziyeti eyileşmege aşıqmay. Ebet, AI-95 100 rubleden satılmağa başlandı, amma şeerde eki-üç benzin stansiyasında, yalıñız bakqa, 20 litrden ziyade degil, benzin stansiyası ise saba eki saat ve aqşam eki saat çalışa. Qomşu qolunı uzatıp, saba saat altıda nevbetke kirdi, eki saat turdı, benzin stansiyasınıñ hadimi çıqtı, qolunı sallap: "Kete bilesiñiz, benzinimiz bitti", dedi.

Turistlerni ise qaranlıq yalı kenarları, diskotekalarnıñ olmaması, lâğu etilgen konsertler ve numayışlar meraqlandırmay — bular energetik buhran ve Qırım içün fevqulâde vaziyetniñ tayin etilmesiniñ aqibetleri. Ebet, kurort şeerleriniñ merkezinde yarıqnı söndürmemege tırışalar. Künde 10-12 saat devamında yarıqsız qalğan bu şeerlerniñ kenarları akimiyet ve turistlerniñ nefretine oğray, amma olar içün biz yarıqsız qalamız, merkezde kezinti çırağı aylana, yalıda ise yarıqlar yanıp tura. Yerli sakinler ise buzdolaplarına kederli baqıp, yarın ne qadar ğayıp olğan mahsulat çöplükke çıqarılacaqnı tüşüneler.

Kefe, Qırım, 2026 senesi
Kefe, Qırım, 2026 senesi

Turistler ise, bir taraftan, quvanıp: "Vay, mında boş plâjlar bar!" deyler. Ebet, qavehanedeki fiyatlar bir yıl içinde eksilmedi, arttı, amma bir şey degil, bu da keçer, mında az qalacaqmız. Amma "medeniy raatlanmaq" da kerek. Yazda yarımadağa çıqışlarnen Grigoriy Leps, Oleg Gazmanov, Yelena Vaenga, Şaman, Sergey Trofimov, yırcılar Slava ve İrina Krug kele ediler. Amma turlar lâğu etildi. Populâr artistlerden iç birisi Qırımğa kelmedi.

Kefe, Qırım, 2026 senesi
Kefe, Qırım, 2026 senesi

Amma biri Qırımğa kelip çıqtı. Qırımğa Moskvadan bir aktör keldi. Trennen keldi. Bizde trenler pek meraqlı qatnaylar: Moskva-Aqyar treni tek Moskvadan Keriçke qadar kete, anda kelgenlerni ise avtobuslarğa mindirip, şu Aqyarğa alıp keteler. Armanda Qırımğa mışıqnen kelgen aktörnıñ taşıma qutusınıñ qapısı açıldı ve mışığı Silka qaçıp ketti. Ebet, göñüllilerni qoşuldı, olar ketip, sevimli mışıqnı qıdırdılar, amma şimdilik tapmadılar...

Amma başqa meselelerge qaytayıq. Mına turist musafirhanege yerleşe, anda yarıq bar (generatör yanımızda gürletip tura, atta geceleri, pencere açılmay), amma suv yoq. Çünki suvnı kütleviy şekilde keseler. Er kün "Qırım suvu" 24 saat devamında suv kesilgen şeer ve köylerniñ cedvelini bere. Tünevin Köktebel, Solneçnaya dolina, Sudaq edi, yarın - başqa bir yerde. Bir añlatma bar: suvnıñ borulardan ketmesi içün elektrik kerek, amma onıñ miqdarı az. Diger taraftan, suvnıñ özü de çoq degil. Bu yaz Qırımda sıcaq, Frenkistan ya da İtaliyada olğanı kibi, rekord seviyede degil edi, amma suv anbarlarınıñ toldurılmasını pek bozdı.

Mütehassıs, kederli bir şekilde qayd ete: çoq yıllıq orta miqdar 147 million kubometrni teşkil ete, Armandaki eksiklik ise 21 millionnı teşkil etti, suv anbarları 15% eksildi. Ve mütehassıslar aytmağa unutqan şeyni qayd eteyim: suv anbarını bütünley tüzetip olamaymız, tahminen 20% qullanılmağan suv yedegi. Bu tehnikiy ceetten imkânsız, ve eger de tırışsalar, borularğa pek yaramay körünecek qadar bulançıq suv alacaqlar. Deñizde yuvunmaq daa qolay. Ve şimdi bu bar ise (suv daa +24), bundan soñ ne olacaq? Yağanaqlar bir şeyni vade etmey...

Turistke internet ve cep telefonı kerek — bularsız nasıl olur? Alâqa ise yoq. İnternetnen de aynı: az areket eteler. Ne içün? Çünki yarıq söndürilse, qullelerniñ energiyası qalmay. Ebet, olarnıñ bir qısmına generatorlar qoydılar, amma elektrikçi kelip, generatornı çalıştırmaq kerek, o kelgende ise çoq qulle bar...

Kefe, Qırım, 2026 senesi
Kefe, Qırım, 2026 senesi

Ya da tükânğa kirseñ, kassa yanında "tek naqıt" yazısı bar. Çünki tükânnıñ generatorı çalışıp başladı, amma bağ yoq, kartnen para ödemek mümkün degil. Biz, yerli sakinler, buña alıştıq, paranı kartta tutmamağa tırışamız, er şeyni añlaymız. Turistler şaşa: "Ne yapmaq kerek?" Yoq, tek naqıt!

Yaz soñu mevsimi başlandı, sizni Qırımda bekleymiz! (Amma kelmeseñiz daa yahşı olur!)

Armen Haçaturov, Kefeli bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)

«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Bloklav ve tsenzurasız haberler! Qırım.Aqiqat qullanımını qurmaq içün iOS ve Android.

Daa yüklemek

​
XS
SM
MD
LG