Link açıqlığı

BLOGLAR

Salı 23 may 2017

Calendar
2017 2016 2015
yanvar fevral mart aprel may iyün iyül avgust sentâbr oktâbr noyabr dekabr
Aqmescit, 26 fevral 2014 senesi

Ukrainanıñ topraq bütünligine destek bildirmek içün keçirilgen miting. Ahtem Çiygoz – sadeve Qırımttatar Milliy Meclis reisiniñ öuavini degil. O menim eski dostım da ola, ve endi 2 yıl ve 3,5 ay devamında qanunsız surette Aqmescitniñ apishanesinde tutıla.

Ahtem Çiygoz esaretniñ maneviy ve cısmiy eziyetleri erkekçe cesür surette çıdamaqta. Ahtem Çiygoz bügün – öz halqına, ümde ve işançlarına, öz toprağına sadıq olmasınıñ nümünesidir.

Ahtem Çiygoz, arhivden alınğan resim
Ahtem Çiygoz, arhivden alınğan resim

Men, Qırımtatar Milliy Meclis reisi olaraq, Aqmescitte 2014 senesi fevralniñ 26-nda Ukrainanıñ topraq bütünligine destek bildirmek içün keçirilgen mitingke tamamınen mesuliyetlim.

Ahtem Çiygoz bügün – öz halqına, ümde ve işançlarına, öz toprağına sadıq olmasınıñ nümünesidir

İşğal olunğan Qırımda bügün Ahtem Çiygoz ve Ali Asanovnen Mustafa Degermenciniñ aqqından keleler.

2014 senesi fevralniñ 26-nda olğan mitingniñ ketişatını ve Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şura binası qarşısındaki kütleviy vaqianıñ devamında areket etken taraflarnıñ davranış tarzı ve rollerini obyektiv olaraq ögrenmek – mahkeme içün iç te meraqlı olmağanı maña ayan-beyandır.

Bundan da ğayrı, Ahtem Çiygoznıñ ve başqa qırımtatarlarnıñ aqqlarını ezgen Rus işğalci mahkemesi, Rusiye tarafından, halqara uquqnı ve öz qanunlarını bozıp, vaqıtınca işğal etilgen topraqta adaletli qararlar çıqarmaq mümkün degil.

Ahtem Çiygoz ve başqa saiyasiy mabuslar, olarğa qarşı iddia etilgen qabaatlar ne qadar saçma ve toqal olğanını köstermek içün «mahkeme meydanlarını» qullanalar

Rus işğalci mahkemeniñ qararına dair hayallarımız yoq.

Amma, kene de, Ahtem Çiygoz ve başqa saiyasiy mabuslar – qırımtatarları – olarğa qarşı Rusiye işğalci akimiyeti tarafından iddia etilgen qabaatlar ne qadar saçma ve toqal olğanını bütün dünyağa köstermek içün «mahkeme meydanlarını» qullanalar.

Olğan vaziyette, 2014 senesi fevralniñ 26-nda kütleviy mitingniñ teşkilâtçılarından biri olıp, RF CK 456-ci maddesi esasında, Ahtem Çiygoznıñ imayesi tarafından esas şaat olaraq «mahkemede» şahsen sözge çıqmaq kerek olğanımı tüşünem.

Refat Çubarov, Qırımtatar Milliy Meclis resisi

«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

(Refat Çubarovnıñ Facebook saifesindeki yazısından alınğan)

Rusiye uquq qoruyıcıları Mamaqta, 2017 senesi mayıs

Bazı qırımlılar paradlarnı baqa, digerleriniñ evlerine ise uquq qoruyıcılar tintüv keçirmege kele

Aqmescitte 9 mayısqa bağışlanğan arbiy parad olıp keçti. Er şey Rusiye adetlerine köre oldı: voyenpromnıñ ilk ğalebeleri, ulu cenkniñ 1947 senesi doğma veteranlarınıñ minnetdarlıq bildirgen ve ğurur tolu közleri, sovet cebe urbasını kiygen bahtlı balalar. Bu künleri sürgünlik qurbanlarını añuv kününe azırlanğan qırımtatarları toplu yaşağan yerlerde ise kene bir sıra tintüv oldı, insanlar tutıldı.

Meydanlarğa Zafer kününe quvanğan Aqmescit sakinleri Sudaqta oturğan İlver Ametovnıñ qorantası oğrağan vaziyetni eşitmegendir. Mayısnıñ 8-nde saba, büyük şeerlerde «Ölmez polk» kolonnaları tizilgende, rayon Meclisiniñ reisi yaşağan evine uquq qoruyıcılar tintüv keçirmege keldi. Bir şey tapmayıp, oğlunı kötekledi ve alıp kettiler. İlver ve tuvğanları oğlu ne içün ve qayda alıp ketirilgenini bir qaç saat bilmege tırıştılar.

9 mayıs bayramı Rusiyede ealini cenkke azırlıq aletine çoqtan çevirildi

Bundan soñ OMON askerleri diger yerli sakin Server Toroznı tutıp kettiler. Bunıñ da sebepleri aytılmadı. Sudaq musulman cemiyeti narazılıq bildirse de, onı da evinde tuttılar. Rusiye «uquq qoruyıcı organlarınıñ» vekilleri tarafından mayısnıñ 7-10 devamında qırımtatarlarğa olğan büyük diqqat haberleri yarımadanıñ diger regionlarından da kele edi.

Qırımda olğan yañı repressiyalar Zafer kününiñ qayd etilmesinen nasıl bağlı? Aseletmi yapıla? Tesadufmı ola? Elbet de, yoq, mında tüşünmege de kerekmey.

Rusiyege Qara deñizni kontrol etmege imkân bergen Qırımnıñ arbiy bazağa çevirilmesi yarımadanıñ raatlıq imkânlarını yoq ete ve cemaat yaşayışınıñ askerleştirmesine ketire. 9 mayıs bayramı Rusiyede ealini cenkke azırlıq aletine çoqtan çevirildi.

Rusiye devleti tışqı siyasetinde istilâiy kenişleme ve içki siyasetinde «demir el» printsibi esasında quruldı

Rusiye devleti tışqı siyasetinde istilâiy kenişleme ve içki siyasetinde «demir el» printsibi esasında quruldı. Böyle bir yanaşmanıñ temeli devlet siyasetinde XVIII asırnıñ başında imperiyanı ilân etken Birinci Petr tarafından qoyulğan edi. Vladimir Putin yañı bir şey uydurmadı.

Er angi muhalifet küçleriniñ açıq bastırılması askerleştirmeniñ diger tarafını köstere. Resmiy teşviqatnıñ esas mevzusı «tekrarlay bilemiz» olğance cemiyet bugün Rusiyede aytılmağan şeylerge tekrar oğray bile. Misal olaraq, qırımtatarları er yıl Aqmescitte ve işğal etilgen yarımadanıñ diger mesken yerlerinde hatırlatqan 18 mayıs faciası.

Maksim Osadçuk, qırımlı, siyasetşınas

«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün

9 mayıs, Aqyardaki arbiy parad

Qırımda nevbetteki ğalebe künü qayd etildi. Elbette ki, rusiyeli usulğa köre qayd etidi: müteşem, kütleviy sürette, yerine köre quvanç ile. Resmiy şekilde, amma aveskârlarnı celp etmek yolunen. Ucuz asret ile. Lâkin bunen beraber olar yemin etken askerlerniñ ölümi hatırlanacaq olsa – aslında aqaretlediler.

Zemaneviy Rusiye özünden evelki ecdadı olğan sovyetler devleti varisligini yapa, onıñ içün o asla utanmadan ve iç bir vicdan azabı çekmeden, boş qalmasında faşist işğalcileriniñ asla qabaatı olmağan boş evlerine qaytıp kelgen qırımtatar askerlerini hatırlaybile edi.

Bir kere olsa da qırımtatar-veteranları resmiy seviyede añıldımı? Partizanlar cedvelindeki firqa azası olğan komandirlerniñ üçte ekisi qırımtatarı olğan

Qaytuvları mucize olğanlar em vatanı coyılğan, em de adı kirlengen olmalı edi. İşbu tedbirlerde olarnı hatırladılarmı? Kerçekten de, qırımtatar veteranları aqqında bir resmiy hatırlama oldımı, aceba? Albuki, partizan cedvelindeki firqa azası olğan komandirlerniñ üçte ekisi qırımtatarı olğan. Yoq, men bellesem, pek te hatırlamağandırlar.

O cenk «soviyet halqını» yarattı, bu şubesiz bir kerçektir. O qanlı qazan, dersiñ ki, millet mensüpligini bir kenarğa atıp, olarnı ömürlik ağa-qardaş etti. Ancaq, bu tek bir nesilge yetkenine şaat oldıq.

Közyaşlarınen «Turnalar uça» filmini (Letyat juravli) seyir etkende, Rusiye vatandaşı gurciniñ toprağı üzerinden Rusiye tankları keçkenini bile turıp, onıñ yüzüne nasıl baqar

Közyaşlarınen «Turnalar uça» (Letyat juravli) ya da «İnsannıñ taqdiri» (Sudba çeloveka) filmlerini seyir etkende, Rusiye vatandaşı gurciniñ toprağı üzerinde Rusiye tankları keçkenini bile turıp, onıñ yüzüne nasıl baqar? Donbassta oğlunı coyğan ukrainalığa o ne aytabilir? O, bu qadar minnetdarlıq bildirgen qartbabasına, Rusiye Ukrainağa ücüm etti ve olar arasında cenk kete denilgen olsa, onıñ alı nice olur edi?

Mayısnıñ 9-da Kyivde muzıkalı şou keçti. Ekinci dünya cenki aqqında, elbette, ekseriy allarda telâşsız hatırlaylâr. Faqat bazen, mende olğani kibi, olarnı da, qartbabalarımız yanma-yan turıp cenkleşken ediler, şimdi torunları biri-birinen cenkleşe degen bir ayret duyğusı qıynay. Muzıkalı bayramda ise, Hitler koalitsiyasındaki devletlerden kelgen turistler memnüniyetliknen özüniñ ve bizim ukrain, beyazrus, moldova, gurci yırcılarını diñley. Hitlerni hatırlamaylar bile, zaten, hatırlatqan birisi de yoq.

İvan Ampilogov, rus yazıcısı, Qırım sakini, ATO iştirakçisi

«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.

Aqmescit, Goskomreyestr içindeki nevbet, arhivden alınğan fotoresim

2014 senesi yarımadanıñ sakinleri Rusiye pasportı almaq içün bir qaç künlük uzun nevbetlerde turıp bekley ediler. 2014-2015 seneleri qasevet ve tüşüncenen Qırım işğal etilgeni sebebinden onı terk etken ukrain banklarından esaplarındaki paralarnı qaytrarmaq maqsadınen olarnıñ ögünde kene de uzun nevbetlerde turıp bekley ediler. Ondan soñ yapılğan transportnıñ ğayrıdan resmilştirüv belâsına vakhanaliya demekten başqa söz tapılmay. Aydavcılarnıñ ne qadar vaqıt ve siñir coyğanını tek özleri biledir. Lâkin bularnıñ epsi yalıñız gönceçikler edi.

Soñki eki yıl devamında Qırım sakinleri mülkiyetini ğayrıdan resmiyleştirmeknen oğraşalar. Bu ise, Qırım sakinleri içün Tañrınıñ bergen bir belâsı kibi. Mında çoq kün ve saat sürgen nevbetlerde beklemekten ğayrı, bayağı para da tölemege mecbur qalalar. Mülkiyet saipleri, dersiñ ki, Rusiye olar içün pek az bir zaman ve para masrafınen al etecek hızmeti içün, candan ayırılmaz paralarını tölemege mecbur qalacaqlarını asla beklemey ediler. Albuki uzaq 2014 senesi «referendum» keçirgen ilhamcılar böyle olacaq dep söz bergen ediler de!

Pek müşkül uzun nevbetler bar. Qabulhanege kiriş fursatı qazanmaq içün insanlar gece kelip nevbetke turalar

Şeerlerde açılğan çoq funksiyalı merkezlerden bir fayda yoq. Olardan hızmet almaq imkânsız dep sayıla. Anda pek müşkül uzun nevbetler bar. Qabulhanege kiriş fursatı qazanmaq içün insanlar gece kelip nevbetke turalar. Adiy Qırım sakinlerine akimiyet işte, böyle «yengillik» yarattı.

Kadastrğa işke alınğanlar ne iş yapqanlarını özleri de añlamay. Bu sebepten pek sıq davalar çıqa. İnsanlar buña delihane demekten ğayrı söz tapamaylâr. Mülkiyet vesiqalarını resmişyleştirüv yolunda ceennemniñ ateşinden bir qaç sefer keçken Qırım sakinleri, artıq nenen qıyaslaycağını bileler ve Rusiyede mülkiyet vesiqalarını resmiyleştirmek olar içün eñ ağır mesele olğanını bileler. Amma akimiyet istegen taqdirde bunı qolaylaştırması mumkün edi. Ancaq, demek ki, Rusiyeniñ Qırım sakinleriniñ ayatını qolaylâştırma istegi ep azlaşmaqta. Yarımada sakinleri de ketken sayın bunı özleri de is etip başlaylâr.

Bücet saalarında çalışqanlarğa yapılğan teşviq tölevleri bir yerlerge coyula, fiyatlar kâinatqa doğru yüksele, cezalar ep çoqlaşa, göñüldeki qasevet ket-kete arta

Bücet saasında çalışqanlarğa berilgen teşviq tölevler bir yerlerge coyula, fiyatlar kâinatqa doğru yüksele, cezalar ep çoqlaşa, göñüldeki qasevet ket-kete arta...

Ne içün Rusiye ve rusiyeliler Qırım sakinlerine suvuq davranıp başlay? Ne içün Qırım Putin içün taşıması qıyınlaşqan amma taşlap ketmege de yazıq olğan sapsız cemidanğa çevirile yata? Çünki yalıñız bir Qırımnı almaqnen Rusiye bütün dünyanı coydı!

Ahır-soñu, «referendumden» uzaqlaşqan sayın, vade etilgen efsane ve beklevler daa da tez suvğa batıp başlay. Eger 2014 senesi krımnaşıstler hayalları ömürge keçkeni aqqında zafernen qıçırıp aytqan olsalar, bugün de-bugün Qırım sakinleriniñ ağzından turmuş ayatta hayalları suvğa batqanı şikayet etip mırıldanğanlarını eşitesiñ.

Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (havfsızlıq maqsadınen muellifniñ adı ve soyadı deñiştirilgendir)

«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.

Daa yüklemek

XS
SM
MD
LG