Qırım.Aqiqat avgustnıñ 29-nda Rusiyeniñ nezaretinde olğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ oturışında qırımtatar faali, siyasetçi ve jurnalist Nariman Celâlnıñ mahkemedeki soñki sözüni derc ete.
AQMESCİT –"Qırım platformasına nege kettiñ?" bunı eşitkende, ne içün meni gaz borusınıñ patlatılmasında qabaatnı boynuma almağa mecbur etken FSB hadimleri arasında başımda çuval ile, ellerim qırmaçalı oturmaq mecbur olğanımnı añladım.
"Qırım platforması" sammitinde iştirak etkenim bir sebepçik olğanı tamamınen aşkârdır. Kıyivden qaytqan soñ 2021 senesi sentâbr ayında olmasa edi, 2022 senesi ferval ayında Rusiye Ukrayinağa ücüm etken soñ men tevqif etilir ve Rusiye mahsus hızmetleri tarafından aynı qanunsız areketlerge oğratılır edim.
Çünki kendi mesleklerime riayet etip, 2014 senesinden Qırımda yüz bergen istimaiy-siyasiy adiselerni kendi isimleri ile adlandırıp, susmadım. İşğalni "qoşuluv", cenkni "mahsus ameliyat", siyasiy basqılarnı "adalet" olaraq adlandırıñız, amma mevcut bir çoq adiselerniñ qanunsızlığı ve çoqusı allarda alçaqlığı ve pisligi kendi maiyetini deñiştirmez.
Maña ve dostlarıma qarşı basqılar demokratiya, azatlıq, adalet ve menlik duyğusı printsipleri şahsiy tarafdarlığıma esaslanğan ihtisasiy jurnalistika ve cemaat faaliyetimniñ tabiiy neticesidir.
Menim tevqifimniñ maqsadı sadece Rusiye devletiniñ yüz bergen vaqialarğa kendi fikrimni ve munasebetimni ifade etkenim içün intiqam almaq istegi degil, aynı zamanda men ile aynı fikirde olğan insanlarnı qorqutmaq edi. Bugünde de Rusiyede insanlar kendi, qomşu memleketlerde, ilk nevbette Ukrayinada sulh ve tınçlıq olmasını istegenleri içün taqip etileler.
Bundan ğayrı, maña Qırımtatar milliy areketiniñ faali, Qurultay delegatı ve Milliy Meclis reisiniñ birinci muavinine qarşı cinayet davası qırımtatar halqınıñ temsiliy organlarınıñ bütün demokratik sistemasına "terrorcılıq" lağabını taqmaq ve onı qanundan tış ilân etmek maqsadını taşıy. Ve böylece Qırımnıñ tamır halqına qarşı kütleviy basqılarğa yol açmaqtır.
Ve bu, sadece, aşkâr ve mantıqlı bir netice degil. Bu niyet men ile FSB divarlarında aselet ya da tüşüncesiz paylaşıldı.
Añlaşılğanına köre, Rusiye mahsus hızmet organlarınıñ bu niyetleri aqqında malümat alğan Qırım akimiyetiniñ yolbaşçısı menim tevqifimden soñ özüniñ Telegram kanalında yazmağa aşıqtı: "Bu malümat "meclis" maqsadı Qırımğa zarar ketirmek olğan duşman ve terrorcı bir teşkilât olğanını tasdıqlay".
Daima artqaç boşboğazlıq çekken Aksönov (Sergey Aksönov işğal etilgen Qırımnıñ yolbaşçısı – muar.) FSB-niñ Qırımdaki siyasiy basqılar tarihında yañı saifeni açmaq niyetini bildirdi.
Rusiye akimiyeti ile dialog qurmaq imkânsız, dep aytqan edi: Qırımda tutulğan Nariman Celâl nenen belli (fotoresimler)
Siyasiy körüşlerniñ radikalizmi, nefretniñ kösterilüvi, bazı memleketler, adamlar, siyasiy, diniy, qavmiy ya da gender toplulıqlarına menfiy munasebeti sadece şahsiy yaşayış mesleklerim ve dinim sebebinden degil, amma qırımtatar milliy areketiniñ demokratik, zorbalıqsız mesleklerine usulları tarafdarı olğanım içün maña yat olmağanını bir daa bildirmek isteyim.
Eminim ki, halqımnı, devletim Ukrayinanı mudafaa etip, añlı tarzda ögüme böyle maqsad qoya edim: insanlarnıñ menfaatlarınıñ, aq ve serbestlikleriniñ, amanlığınıñ mudafaası. Çünki men Qırımnıñ tamır qırımtatar halqınıñ amanlığını qaideleri ve mehanizmleri bütün insanlarnıñ amanlığı içün hızmet etken demokratiyadan tış tasavur ete bilmem.
Aynı zamanda, men çoq yıl devamında zorbalıqsız siyasiy küreşniñ tarafdarıdırım, vatandaşlarımnıñ, şu cümleden semetdeşleriminiñ öz memeleketini qurbanları on biñlernen barışıqsever adam, er eki taraftan arbiyler olğan esassız arbiy tecavuzdan mudafaa etmekte köstergen metanet ve cesaretnen ğurur duyam.
Men tehditler, tevqiflerge baqmadan kendi memleketinde demokratiyanıñ ve sulhnıñ ğayrıdan tiklenilmesine irişmege devam etken rusiyelilerge destegimni bildirem. Ve bu kibi cesaretni iç bir basqılar, silâ boysundıramaz.
Men konstitutsiya qurumınıñ esaslarına ve devlet telükesizligine qarşı cinayette qabaatlanam. Amma men eminim ki, devletke qabarcı ve mesüliyetsiz memurlardan, olarnıñ cinayetlerini kendi cinaiy areketleriniñ üzerini qapatqan qanun qoruyıcı organlarınıñ areketlerinden, FSB-niñ qanunsız buyuruqlarını yerine ketirgen prokurorlardan, bu taqiplerge adalet sıfatını bergen vicdansız mahkemecileriden daa çoq zarar ketirgenler yoq.
Sekiz yıl devamında men jurnalist olaraq, Qırımda qırımtatarlarnıñ insan aq ve serbeslikleriniñ bozulması ile bağlı çoq sayılı faktlarnı qayd ettim, topladım, talil ettim, izaatladım ve olarnıñ aqqında haber ettim. Şu cümleden, mustaqil jurnalistika suitinde "qıyış adalet" adlandırılğan çoq sayılı siyasiy mahkeme esnaslarını ziyaret ettim, olarnı aydınlattım.
Tecribemden bilgenim kibi, Rusiye mahkemesinde siyasiy motivli dava üzre adadet beklemek faydasızdır ve cinayet. davamıznıñ sahtelenüvinde çoq sayılı qanun bozuvları faktlarını isbatllamaq içün küç ve enegriyamnı sarf etmek istemeyim.
Amma siz añlağanıñız kibi, men jurnalist frilanser. Ve vazife aldım. Kendimden.
Natıqlı reportaj içün sağ oluñız. Eminim ki, onıñ neticeleri Qırımdaki siyasiy basqılarnıñ umumiy körünişine mükemmel uyğun kelir. Siziñ areketelriñizge ise uquqiy qıymet berilecek.
Bizge üküm çıqarmaycaqsıñız. Bu siziñ ükmüñizdir
Şaatnıñ bergen er doğru sualinen, izar etilgen er yalannen, davanıñ sahtelenilmesine qarşı er bir inandırıcı delilnen biz dersiñ bir patolog neşteri kibi rusiye qanun qoruyıcı sistemasınıñ çürügen cesedini yardıq.
Mahkeme zamanı men onıñ bütün iştirakçileriniñ vicdanına, aqlına muracaat etmege tırıştım. Bu cinayet davasınıñ sahsahtelenmesinde ve onıñ saqlanılmasında iştirak etkenlerniñ qurtaruvında missiyamnı tamamlanğan sayam.
Bizge üküm çıqarmaycaqsıñız. Bu siziñ ükmüñizdir. Çünki qıyamet kününde iç bir sahtelev ve yalan şaatlıqlar sizge yardım etemez.
Ve siziñ adaletsizligiñiz içün adaletli bir ceza kelgen zaman, belki de üçümizniñ adını hatırlarsıñız. Daa doğrusı, daa çoq ad.
Qırımda apiske alınğan qırımtatar faali, siyasetçi ve jurnalist Nariman Celâlnıñ beyanatını ömür arqadaşı Leviza Celâlova Facebook saifesinde derc etti.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.