"Rusiyeliler içün ceennem başlay", – dep ayttı Ukrayina mudafaa naziri. Mıhaylo Fedorovnıñ fikirince, eñ yaqın vaqıtta Ukrayina dronlarınıñ darbeleri sebebinden işğal etilgen Qırım bütünley izolâtsiyada qalacaq. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Qırım yarımadasında qanunsız bulunğan Rusiye Federatsiyası vatandaşlarını onı acele terk etmesine çağırdı.
Qırımdaki vaziyet ne qadar tez deñişe? Rusiyeliler onı terk etemi? Kreml 2014 senesi zapt etken yarımadadan ordusını çıqarmaqtan vazgeçip onı soñunace tutacaqmı? Bu aqta Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında alıp barıcı Alena Badük Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnen laf etti.
"Ukrayina dronlarına bir mevsim"
Ukrayina mudafaa naziri Mıhaylo Fedorovnıñ Pressing YouTube kanalına bergen intervyüsında qayd etkenine köre, Qırımnıñ logistik izolâtsiyasında orta radiuslı uçucısız darbeleri (middle strike) müim rol oynay. Onıñ aytqanına köre, bu yılnıñ ilk dört ayı içinde Ukrayina mudafaa müessisesi bıltır olğan dronlardan 300% daa çoq qayd etti.
Şimdi imkânlarımız bar. Logistika kesile, Qırım şarqta da izolâtsiya etileMıhaylo Fedorov
"Dronlar Qırımnı izolâtsiyağa oğrata, ve eñ yaqın vaqıtta onıñ tam bir adağa çevirilmesi mümkün. Rusiyeliler içün beklenmegen aqibetler ola bile – çezilmesi zor olğan bir ceennem başlana. Ve şimdi bu imkânlarımız bar. Logistika kesile, Qırım şarqta da izolâtsiya etile. Tam bir korrelâtsiya bar: logistikağa ne qadar küçlü ursaq, cebede o qadar az ücüm areketi ola. Şunıñ içün bu yıl Qırımdaki turistik mevsim tek dronlarımız içün olacaq", – dep ayttı Mıhaylo Fedorov.
Uçucısız ücümleri nege tesir ete?
Ukrayinanıñ cenübinde Rusiye logistikasına qarşı darbeler ve peyda olğan yaqarlıq qıtlığı tek turistik saanıñ işine degil, qurucılıq sektorına, maşina taşımalarınen bağlı diger iqtisadiyat yönelişlerine de tesir ete, dep ayttı Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov. Onıñ aytqanına köre, logistikadaki sıñırlavlar fiyatlarğa da tesir ete.
İnsanlar ketmekten vazgeçe ve tölengen raatlıq parasını qaytarmağa talap ete
"İyul ayına yollamalarnı lâğu etüv seviyesi pek yüksek: insanlar ketmekten vazgeçe ve tölengen raatlıq parasını qaytarmağa talap ete. Avgust ayında böyle vazgeçüvler daa az. Bu da şunı köstereye ki, yazda işğal etilgen Qırımda raatlanmağa planlaştırğan Rusiye vatandaşlarınıñ bir qısmı vaziyet tüzelir, dep ümüt ete", – dep tarif etti Refat Çubarov.
Ukrayina Silâlı quvetleri soñki aftalar deyevamında Qırımğa ketken naqliyat yollarına faal sürette ücüm ete. Çonğardaki köpür bir qaç darbege oğradı, bu logistik ldan areket aman-aman qapatıldı.
Bizge toqtamağan gece "eglenceleri" aqqında tarif eteler
Bu afta Şimaliy-Qırım kanalı köprüsi de ücümge oğradı. "Krımskiy veter" Telegram kanalı Qırımnıñ İçki rayonındaki Razdolnoye köyü civarlarında tahminen 20 patlav aqqında bildirdi.
Soñra bu yerge yaqın Şimaliy-Qırım kanalındaki demiryol köprüsine qarşı darbe aqqında haber etildi. Bundan ğayrı, yaqın olğan maşina köprü de zarar kördi. Ukrayina Silâlı Quvetleriniñ Baş ştabı demiryol keçitiniñ zarar körgenini tasdıqladı.
"İnsanlar bizge toqtamağan gece "eglenceleri" aqqında tarif ete. Uçucısız ücümleri kete, Rusiye işğalcileriniñ ava mudafaa vastaları ise bu dronlarğa qarşı çalışmağa tırışa", – dedi Refat Çubarov.
Keyfler nasıl?
Meclis reisi qayd etkenine köre, olğanlar Qırımdaki müitke ciddiy seviyede tesir ete. Çubarovnıñ aytqanına köre, Ukrayinağa sadıq qalğan yüz biñlernen insan "şimdi bayağı areketlendi".
Azatlıqnı beklegen qırımlılar buña pek ümüt ete
"Bir subetdeşim dedi: 2023 senesi kibi işançımıznı boş çıqarmañız. Men taaciplendim: 2023 ne oldı? Cevabı: er kes qarşı ücüm olacaq dey edi, amma olmadı… Şimdi de büyük beklevler bar, Qırım sarıp alınacaq, logistik izolâtsiyada olacaq ve yarımadanı Rusiye ordusı içün bir qapqanğa çevirilmesi. Azatlıqnı beklegen insanlar buña pek ümüt ete", – dep tarif etti Refat Çubarov.
İstiqrarnı köstermek ıntıluvları
Kreml kontrolindeki Qırım akimiyetine vazife berdi: ealini kontrol etmek ve telâş seviyesini eksiltmek, dep ayta Refat Çubarov.
Onıñ malümatına köre, memurlar meseleniñ büyük olmağanını köstere, amma yerli iş adamlarınen körüşip, yaqarlıq qıtlığını yeñmek içün fiyatlarnıñ artmasına yol bermemek içün yardım istey.
Çubarov Qırımdan oña Rusiye kontrolindeki yarımada yolbaşçısı Sergey Aksenovnıñ yerli biznesnen keçirgen körüşüvlerden biriniñ mündericesini yetkizgenler, dep ayttı.
"İş adamlarından biri qol köterip soray: kiçik ve orta bizneske nasıl yardım etmek mümkün, işke eñ azından maliyet seviyesinde qoltutmaq içün aftada bir maşinağa eñ az 40 litr bermekmi? O, (Sergey Aksenov – QA) ise cevap bere: sabır etiñiz, dayanıñız, tezden yahşıca olur", – dedi Refat Çubarov.
Meclis reisiniñ fikirince, kerçek vaziyetni gizlemek ket-kete daa zor ola, çünki sakinler er kün olğan deñişmelerniñ aqibetlerini köre. Bunıñnen beraber Çubarov Qırımğa ilhaqtan soñ köçken Rusiye vatandaşlarınıñ kütleviy şekilde ketkeniniñ alâmetleri şimdilik yoq, dep qayd ete.
Bir çoq kişi, men de öyle, böyle bir işaret Keriç köprüniñ yoq etilüvi ola bile, dep tüşüneler
"Soñki aftalarnıñ adise-vaqiaları – olar ise bir aydan ziyade devam ete – olarnı Qırımdan qaçmağa mecbur etti dep aytıp olamayım. Şimdilik böyle esnaslar yoq. Amma telâşları arttı ve böyle tüşüncelerni açıq-açıq muzakere etmege başlaylar", – dedi Refat Çubarov.
Meclis reisiniñ fikirince, köçken rusiyelilerniñ bir qısmı içün tek arbiy degil, timsaliy emiyeti de olğan vaqia müim ola bile.
"Bir çoq kişi, men de öyle, böyle bir işaret Keriç köprüniñ yoq etilüvi ola bile, dep tüşüneler. O, işğalci yarımadanı istilâcı memleketnen bağlağan tek eki esas ayattan biri degil, onıñ büyük mental emiyeti de bar", – dedi Çubarov.
Kreml Qırımnı tutacaqmı?
Çubarov emin ki, Putin Qırımnı soñunace tutacaq, lâkin bu ğayretlerniñ muvafaqiyeti birinciden cebedeki vaziyetke ve Ukrayina Silâlı quvetleriniñ nevbetteki areketlerine bağlı.
"Rusiye ordusı Ukrayina topraqlarından başlap Qırımda qaça bile", – dep ayttı Meclis reisi.