Ukrayina prezidentiniñ, Ukrayina Nazirler Kabinetiniñ Qırımtatar halqınıñ temsiliy organı olaraq Meclisniñ uquqiy statusınıñ pekitilüv meselesine "acele sürette" çezüv tapması kerekligi yönelişindeki qararı, Qırımtatarlarnıñ aqlarını qorçalav saasındaki onıñ kerçek imkânlarını quvetleştirecek, Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen Qırımda Qırımtatar halqı içün ise bu, Ukrayina Qırımtatar halqına qol tutqanını quvetleştirmege devam etkeni aqqında bir işaret ola. Böyle fikirni Qırım ekspertleri bildirdi. Tafsilâtlıca Qırım.Aqiqatnıñ malümatında oquñız.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ fikrince, resmiy statusnıñ pekitilmesi Meclisniñ Ukrayina devlet organları ile alâqasınıñ mevcut ameliyatını resmiyleştire. Çubarov Meclisniñ statusı aqqında qararnı işğal etilgen Qırım sakinleri, ilk evelâ Qırımtatarlar içün bir işaret olaraq tanıy.
Bu status Meclisniñ bütün esnaslarğa celp etilmesi içün imkânlar aça...Refat Çubarov
"Bu status Meclisniñ bütün esnaslarğa celp etilmesi içün imkânlar aça... "Ukrayinasız Ukrayina aqqında iç bir şey" ibaresi devamınen quvetleştirilmeli: "Ukraina ve tamır Qırımtatar halqsız Qırım aqqında iç bir şey". Qırımtatarlarnıñ, Ukrayinanıñ tamır halqı olaraq, öz toprağınıñ taqdirini doğrudan-doğru belgilemege aqqı bar, bu olarnıñ Vatanıdır", — dep qayd ete Refat Çubarov.
Muarririyet telükesizlik sebebinden adını aytmağan Qırımtatar cemaatçılarından biriniñ malümatına köre, Ukrayinada Qırımtatar halqınıñ temsiliy organınıñ uquqiy statusı Mecliske berilgeni aqqında haberni işğal etilgen Qırımnıñ Qırımtatar cemaatçılığında optimistik şekilde qabul ettiler.
"Ukrayina akimiyeti Qırımtatar halqına daa çoq diqqat ayırğanını köremiz, bu ise bizim içün mında, Qırımda, pek müimdir. Qırımtatarlarnıñ ekseriyeti Ukrayina tarafdarı olıp qala, ve bizge böyle işaretler kerek. Ukrayina akimiyetiniñ Qırımtatarlar içün aktual olğan meselelerni çezmek içün atqan er bir adımı, Ukrayina iç bir vaqıt Qırımdan vazgeçmeycegine ve Qırım yarımadası Ukrayina nezareti altına qaytacağına olğan işançımıznı quvetleştire", — dep izaatladı Qırım.Aqiqatqa cemaatçı.
Halqara uquq eksperti, uquq ilimleri doktorı Borıs Babinniñ fikrine köre, Meclisniñ yañı uquqiy rejimi Rusiye akimiyeti içün işğal etilgen Qırımda regional meclislerniñ azalarına qarşı repressiyalarnı quvetleştirmek içün sebep olmaycaq.
"İşğalciler Qırımtatar Milliy Meclisini ğıyabiy faaliyet içün taqip etip, soñra qanunsız "yasaqladılar". "Ekstremizmniñ" eñ keñ ve elastik añlamı, Qırımtatar faallerini, şu cümleden Meclis, regional ve yerli meclisler, Qurultay organlarınıñ azalarını taqip etüv çerçivesinde olarnı iç bir şekilde toqtatmay. Buña "yuridik" faktorlar degil, repressiyalarğa oğrağanlarnıñ sayısı ve tabiatı boyunca öz qanunsız planları yardım ete. Bu hususan qıtaiy Ukrayinanıñ işğal etilgen rayonlarında körüne, anda 2022 senesinden başlap Herson ve Zaporojjâ vilâyetlerinden ketmege yetiştirmegen regional ve yerli meclislerniñ çoqusı azaları Rusiye işğalci tarafından repressiyağa oğratıldı. Şunıñ içün ne Ukrayinanıñ tamır halqlar aqqında qanun qabul etmesi, ne 2023 senesi Meclis tarafından onıñ qanunlaştırılması içün vesiqalarnıñ berilmesi, ne de Ukrayina Nazirler şurasınıñ Meclisni qanunlaştırması bu repressiv esnaslarğa iç bir şekilde tesir etmey, eñ azından uquqiy ceetten", — dedi Qırım.Aqiqatqa ekspert.
Boris Babin qayd etti ki, "Ukrayina tarafından Meclisniñ statusınıñ resmiyleştirilmesi, şu cümleden onıñ uquqiy rejimi, büyük ihtimal ile, yuridik şahıs olaraq, em de Meclisniñ bücetten maliye etilmesiniñ tayin etilmesi Qırımtatarlarnıñ aqlarını qorçalav çerçivesinde bu temsiliy organnıñ kerçek imkânlarını quvetleştire bile".
Qırım teşkilâtları assambleyasınıñ prezidenti Elvis Çolpuh emin ki, "Meclisniñ Qırımlılarnıñ temsiliy organı olaraq uquqiy statusınıñ pekitilmesi — tarihiy adaletniñ tiklenmesi ve Ukrayinanıñ tamır halqınıñ institusional tanılmasıdır".
Mecliske uquqiy status berilmesi onıñ Ukrayina devlet institutları sistemasındaki rolüni açıq-aydın belgilemege imkân berecekElviz Çolpuh
"Mecliske uquqiy status berilmesi onıñ Ukrayina devlet institutları sistemasındaki rolüni açıq-aydın belgilemege imkân berecek, onıñ Qırım meseleleri boyunca muzakere ve qarar qabul etüvde iştirak etüv imkânlarını keñleştirecek, ve halqara arenada onıñ subyektligini quvetleştirecek. Qırımdaki tesirge kelgende, vaqtınca işğal şaraitlerinde doğrudan deñişmeler aqqında aytmaq daa erte. Amma şimdilik bu qararnıñ müim simvolik ve siyasiy-uquqiy tesiri bar. O, Qırımlılarnıñ tamır halqı olaraq subyektiligini pek arttırmaqta ve aynı zamanda Ukrayinanıñ halqara seviyede Qırımnen bağlı mevamını pekitmekte", — dep ayttı Qırım.Aqiqatqa ekspert.
Kremlniñ sabıq siyasiy mabüsi, Qırımtatar faali İsmail Ramazanovnıñ fikrince, Ukrayin akimiyeti şimdi Qırımtatar halqı içün eñ beklenilgen qararnı qabul etmeli — Qırımda Qırımtatarlarnıñ milliy muhtariyetini meydanğa ketirmeli.
"Qırımtatarlar, şu cümleden işğal altında yaşağan Qırımtatarlar içün eñ müim işaret, akimiyetimiz Qırımda Qırımtatarlarnıñ milliy muhtariyetini meydanğa ketirmek qararını qabul etkende olacaq. Bu Qırımdaki Qırımtatarlar içün işğalden azat etüvniñ qaçınılmaz olğanı aqqında eñ küçlü bir mesaj olacaqtır", — dep tüşüne faal Qırım.Aqiqatqa.
"Ukrayinanıñ tamır halqları aqqında" qanunnıñ yerine ketirilüvi ketişatını deñiştirdiler, dep bildirdi Çeçekniñ 3-nde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov. O, Ukrayina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ, Nazirler Kabinetine Qırımtatar halqınıñ temsiliy organınıñ uquqiy statusını qırımtatar halqınıñ Meclisine berüv meselesiniñ al etilmesini temin etmek kerek olğan fermanını böyle izaatladı.