Elektrik, suv, bağ ve çalışqan naqliyat olmasa, nasıl yaşaycaqsıñız? Soñki aftaları içtimaiy ağlarda Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım sakinleri arasında bu eñ populâr mevzdır. Qırım yarımadasında Ukrayin ücümleri sebebinden regionda benzin yetmey ve muntazam sürette yarıq söndüreler, bunıñ ile beraber suv berilmesi de, dep yaza Azatlıq Radiosınıñ rus tilli auditoriyası içün qurulğan "Nastoyaşçeye Vremâ" televizion ve onlayn ağı.
"Krımenergo"da bildirilgeni kibi, yarımada boyunca muntazam şekilde yarıq söndürilmekte, "elektrik ağlarnıñ rayonları boyunca tam saat grafikleri şimdilik yoq". Qırımlılar ve Rusiyeden kelgen raatlanıcılar cep telefonları ve diger cihazlarnı yüklendirmek içün büyük tükânlarğa baralar — olarnıñ generatorları bar.
"Altı künden berli yarıqsız, suvsuz ve aman-aman bağsızmız. Biz ruhtan tüşmemege tırışamız, amma ilk evelâ aşayt malları ile bağlı meselelerni çezmek kerek edi", — dep yazalar içtimaiy ağlarda Qırım yarımadasınıñ sakinleri.
Ukrayina Silâlı quvetleriniñ pilotsız sistemalarınıñ quvetleri cumaaqşamı ve çarşenbe künleri (Oraqnıñ 28 ve 29) işğal etilgen Qırım territoriyasında altı energiya noqtasına ücüm etkenini bildirdi. Kreml tarafından tayin etilgen Aqyar gubernatorı Mihail Razvzojayev bu aqta yazmay, amma Qırım sakinlerini mobil ateş gruppalarına qoşulmağa çağıra.
Qırımlılar ise Rusiye akimiyetiniñ areketsizligine şikâyet ete. Olarnıñ aytqanına köre, olar Moskvağa yarıq ve benzin meseleleriniñ çezilüvi aqqında bildireler, amma kerçekte problemler qala.
"Qırımda vaziyet pek yaramay. Yaltada elektrik yoq edi. Şimdi er şey tüzetildi, lâkin yarıq ep söndürile. Ne yapacağımıznı bilmeyim. Er kes qaça, er kes kete, er kes köçip kete, er kes ateşten qorqa. Soçige baqamız, amma bu *** Soçige istemeyim, fu, ***", — dep tarif ete Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ daa bir yañı sakini.
Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki vekâletlisi Denis Çistikov New Voice Ukrayin neşrine bergen intervyüsında Qırım yarımadasını em Rusiyeden kelgen turistler ve işğalden soñ anda kelgen rusiyeliler, em de biznes terk ete, amma Qırımdan çıqmaq qolay degil, dep tarif etti. Yaqarlıq buhranı devam ete: bazı benzin stantsiyalarında benzinniñ fiyatı belgilenmey. "Krımskiy veter" telegram kanalı yazğanına köre, tahtağa "bar" yazıla.
"Böyle bir yalı kenarını daa körmegen edim", — dep ayta Yalta sakinlerinden biri, qaranlıqta yalı kenarını kösterip. Ebet, balalar, Yaltadan selâmlar! Barışıq olsun, yeter cenkleşmek".
"Qırımğa cenk keldi"
"Qırımdaki vaziyetni tek bir söznen añlatmaq mümkün: "Qırımğa cenk keldi", — dedi 2010-14 seneleri Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ükümet azası Aleksandr Liyev. — O, anda endi çoqtan kelmek kerek edi, daa 2022 senesi".
"Cenk vaqtında vaziyetniñ mantıqlı bir vaziyeti bar, elektrik energiyası yoq, aşaytnen bağlı problemler bar, — dep yarımadadaki vaziyetni tarif ete o. — Qırımda böyle bir şey çoq vaqıt olmadı, ve cenk başqa bir yerde, uzaq bir yerde keçe, kibi bir duyğu peyda oldı. Şimdi ise doğrudan Qırımğa keldi".
"Eki ay devamında arbiy-deñiz quvetleriniñ pilotsız sistemaları faal çalışqan soñ, şimdi Qırımnıñ 12 rayonında yarıqsızlıq bar, bazı regionlarda 12-15 kün devamında elektrik energiyası yoq, — dep qayd ete Liyev. — Ve bu Oraqta olğan pek qıyın bir sınavdır. Çünki yarıq yoq, suv yoq, ve Oraqta bu pek aktual bir mesele: suv temizlenmese, içek infetsiyaları başlana. Elbette, bunıñ episi Qırımlılarnıñ yaşayış keyfiyetine tesir ete".
"Amma bunıñ sebebini añlamaq kerek. Añlamaq kerek ki, bu, işğal etilgen yarımadada memleketimizni yoq etmege tırışqan duşmanlarnıñ öz platsdarmlarını açqanı içün bir bedeldir", — dep ayta Ukrayina temsilcisi.
Aleksandr Liyevniñ aytqanına köre, Qırımnıñ turizm saası "2014 senesi öldi: "Bundan evel biz Frankfurt, Riga, İstanbuldan yañı seferler açqan edik, Azerbaycandan, Baku ve diger şeerlerden künde üç sefer bar edi. 2014 senesinden başlap Qırımda yalıñız rusiyeliler içün monopotok qaldı", — dey o.
"İşğalnden evel Qırımğa millionğa yaqın rusiyeli keldi. Bu, million qaldı. Ve bu million Qırımnıñ turistik biznesine kâr ketirmey. Şunıñ içün Qırımnıñ turizm saası 2014 senesinden berli biznes olaraq yoq oldı, — dep ayta Liyev. — Rusiye müessiseleri tarafından işğal etilgen şahsiy evler ve bazı müessise şifahaneleri qaldı. Bu sene Qırımda turizm yoq".
