Link açıqlığı

Qırım akimiyetiniñ qılıqları: davalı «imayecilerni» abide vastasınen tarihte ebediyleştirmege isteyler


Aqmescit qavehanelerniñ birinde «imayeciler» vekilleri, aprel 11 künü 2014 senesi

Aqmescit – Aqmescit akimiyeti şeerniñ merkezinde «Qırım imayecilerine» bağışlanğan abideni tiklemek teşebbüsinen çıqtı. Eñ yaqın vaqıtta, leyha azır olğan soñ, onı cemaatçılıq tarafından muzakere etmek içün taqdim etecekler. Közeticiler ve mütehassıslar akimiyetniñ bu teşebbüsine menfiy qıymet kestiler.

Aqmescitte «imayecilerge» bağışlanğan abideniñ peyda olacağı aqqında şeer meri Viktor Ageyev, yerli gazeta muarririyetinde ötkerilgen «canlı bağ» devamında bildirdi. Merniñ malümatına köre, abide Karl Marks ve Puşkin soqaqları çatışmasında yerleştirilecek. Şimdiki vaqıtta leyha üzerinde iş alıp barıla.

«Anda, bizim imayecilerimizge ve referendumda faal iştirak etken adamlarğa bağışlanğan abide turacaq. Qırımnı Rusiyege qaytarması içün imkânlar açqan adamlar abide vastasınen ebediyleştirilecek. Biz bugün leyhanı tamamlaymız ve onı cemaatçılıqqa taqdim etecekmiz. Men ümüt etem ki, aqmescitliler bunı begenirler ve olar öz razılığını berirler», – dedi Ageyev.

Mer añlatqanı kibi, bu abide kelecek senege belgilengen Aqmescitniñ merkeziy soqaqlarınıñ tamir etilüvi çerçivesinde tiklenecek.

Közge kirmek ıntıluvı

Qırım.Aqiqat soravdan keçirgen közetici ve ekspertler Aqmescit akimiyetiniñ teşebbüsini menfiy qabul ettiler ve buña qarşı çıqtılar.

«Rusiye Kommunistleri» firqasınıñ Qırım cumhuriyeti bölügi reisi Leonid Graç keçenlerde Rusiye prokuraturasına muracaat etip, yerli «imayecilerniñ» areketlerine qıymet kesmege ve asılında bu arbiy qurumnıñ faaliyet etüviniñ mümkünligini teşkermege rica etti. Onıñ fikirince, şeer yolbaşçılığınıñ bu teşebbüsi cumhuriyet «yolbaşçısı» Sergey Aksönovnıñ közüne kirmek içün kösterildi.

«Viktor Ageyev – yat ellerniñ qolunda cail qoqla, o Aksönov ve Konstantinov arasında bir yer almağa istey («devlet şurasınıñ» reisi – Vladimir Konstantinov). Aksönov onı çetke çekkenini duyıp, onıñ içün şeer yolbaşçılığı Aksönovğa boysunacaq ola», – dedi Graç.

Aytqanına köre, bu yılnıñ fevral ayında Ageyev, Lenin adına abideni başqa yerge alıp ketmek ve meydanğa başqa ad bermek fikirine qol tutqan edi. «Onıñ kibi hıyanetler çoq şey yapması mümkün, mına «imayecilerge» abide tiklemek kibi aqılsız ğayenen çıqqan», – dedi kommunist.

«Bıralqılardan» ibaret ve özüni tek «menfiy taraftan köstergen» arbiy qurumğa bağışlap abide tiklenilmesi sebebinden Graç bayağı çorlandı. «Men, olmaycaq şeyler yapqanlarğa degil de, Qırımnıñ Rusiyege qaytarıluvı mevzusında bir de bir abide tiklemek mümkün, dep Putinge yazdım», – qayd etti Graç.

Ğaliplerniñ numayışı

Siyasetşınas Sergey Kоstinskiyniñ fikirince, yañı abide «işğal etüvniñ faal iştirakçileri, daa ayatta olıp özlerine qoyğan abidesidir».

«Bu kibi qarar, yañı akimiyetniñ körmemişligini köstere. Mezkür teşebbüsnen, Rusiye Federatsiyasınen añlaşıp, Qırımnıñ işğaline sebepçi olğan qırımlı akimiyet degil de, başqa bir kimse çıqmaq kerek edi», – dey Kоstinskiy.

Bu kibi abidelerniñ tiklenüvi – «yerli akimiyetniñ aşıqıp Qırımda yüz bergen deñişmelerni resmiyleştirmek ve şahsiy, kommunal, devlet mülküniñ saipleştirüvi, adiy sakinlerniñ çalınuvı ve qıynamasınen belli olğan «imayecilerniñ» eyi olmasını köstermege niyetinen añlatıla.

Belli tarihçı Vladimir Polâkov akimiyetniñ teşebbüsini «ğaliplep numayışı» kibi adlandırdı. «Ğalipler yutquzğanlarnıñ abidelerini yoq etip, özünkilerini qoyalar. Bolşevikler böyle yapa ediler: Yekaterinanıñ abidesini yıqıp, Leninge abide qoya ediler. Adiy bir al. Nevbetteki dalğa bu abidelerni yoq eter. Bu areketler medeniyet ya da tarihke bağlı degil. Bu siyasettir», – dedi Polâkov.

Aynı zamanda, abideniñ leyhası muzakere etilmese daa eyi olur, dey. «Bunı muzakere etmege yañlıştır. Çünki, munaqaşalar devamında kimdir razılığını bildirir, kimdir qarşı çıqar, mında ise, karşı olğanlarnı ya öldürir, ya apis eter, ya da köteklerler».

Bundan evel, Nazirler Şurası Aqmescitte üç tarihiy devirge bağışlanğan abideni tiklemege teklif etken edi. Olardan soñkisinde «nezaketli adamlar» tasvir etilmek kerek, dediler.

XS
SM
MD
LG