Ukraina Telükesizlik hızmeti, yedi yıl evel, 2014 senesi martnıñ 16-nda, Ukraina ve dünya toplulığı tarafından tanılmağa Qırımdaki «referendum» aqqında hatrlattı. İdarede qayd ettiler ki, 2014 senesi rey berüv «silâ altında» keçti.
«Silâ altında Qırımdaki «referendum» ukrain halqınıñ degil, rus işğalcilerniñ ifade etilgen iradesidir. 2014 senesi martnıñ 16-nda bütün dünya Rusiyeniñ mıtlaqa cevap berecek cinayetiniñ şaatı oldı. Çünki Qırım bu Ukrainadır!» – dep yazıla bildirmede.
Keçenlerde Kremlniñ nezaretinde olğan Qırımnıñ başı Sergey Aksönov, «Qırım referendumı» yıllığınıñ munasebeti ile kütleviy tedbirler keçirmege izin bermek içün koronavirus pandemiyası sebebinden yarımadada tayin etilgen yüksek azırlıq vaziyeti aqqındaki fermannıñ maddesine deñişmeler kirsetti.
«Референдум» в Крыму 16 марта 2014 года. Вспоминаем, как это было (фотогалерея)
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.