Rusiye işğal etken Qırımda 2026 senesi mart ayında eñ az 26 apiske aluv, 5 tutuv ve adaletli mahkeme aqqınıñ 30 bozuluvı qayd etildi. Bu aqta Qırımtatar resurs merkeziniñ ay neticelerine dair monitoring esabatında aytıla.
Aq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, eñ az 10 apiske aluv qırımtatarlarnen bağlı. Beş sorğu, bir tintüv ve dördü qırımtatarlarğa qarşı eñ az yedi sağlıq aqqınıñ bozuluvı qayd etildi.
Berilgen malümatqa köre, martnıñ 12-nde Rusiye uquq qoruyıcıları "arbiy obyekt aqqında malümatnı Ukrayina mahsus hızmetlerine bergeninde" qabaatlanğan 60 yaşında sakinni tuttı, dep haber etile. Martnıñ 13-nde Aqyarda Rusiye arbiyiniñ maşinasını patlatmağa azırlanuv davası boyunca yerli sakinni tutqanlar. Martnıñ 16-nda Kefede "devlet hainligi" qabaatlavı boyunnca 45 yaşında er adam tutuldı.
Martnıñ 23-nde Alupkada 1971 senesi doğma yerli sakinniñ evinde tintüv keçirildi, onı da "terrorizmge açıq çağırğanında" qabaatladılar. Martnıñ 31-nde Kefede 55 yaşında er adam "terrorizmni aqlav" davası boyunca tutuldı.
Esabatta yañı apisler aqqında da malümat bar. Aqmescit SİZOsında Yunus Suleymanov tutula. Bundan ğayrı, Canköy rayonında 48 yaşında erkek arbiy obyektler aqqında malümatnı bergeninde qabaatlanıp apiske alındı.
Aq qorçalayıcılar üküm çıqarılğanını da bildire. Aqyar sakini internette yapqan izaatları içün 4 yıl koloniyağa üküm etildi. Diger dava mabüsi "ekstremist faaliyetine çağırğanında" mahküm etilip, 2 yılğa azatlıqtan marum etildi.
Martnıñ 13-nde Rusiye kontrolindeki mahkeme Çaraz Akimovnıñ müddetini 18 yıldan 20 yılğa qadar arttırdı. Aynı künü Qırımnıñ diger sakini "devlet hainligi" davası boyunca sert rejimli koloniyada qalmasına üküm etildi.
Diger ükümler arasında: Valeriy Şevçuk 5,5 yılğa azatlıqtan marum etildi, Sergey Lozovskoy 18 yılğa üküm etildi, Qırım sakini "devlet hainliginde" 18 yılğa üküm etildi.
Mabüslerge yapılğan basqı aqqında da aytıla. Siyasiy mabüs Tofik Abdulgaziyevge hastalıqları olğanına baqmadan, "sağlam olğanına dair" vesiqalar imzalatıldı.
Mabüs Vladimir Yakimenko, aq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, Rusiye ordusınıñ ihtiyacları içün maska ağlarını örmege mecbur.
Bundan ğayrı, uyğun olmağan tutuv şaraitleri qayd etildi. Mabüslerden biri kamerada yatacaq yeri olmağanını haber etti, tek skemle, masa ve suvuq suv bar edi.
Ayrıca Şaban Umerov, Tofik Abdulgaziyev, Asan Ahtemov ve digerleri olğan siyasiy mabüslerniñ sağlığı fenalaşa, dep qayd etile.
Mart ayında eñ az bir etap qayd etildi — qırımtatar faali Seyran Saliyev aqqında aytıla.
Esabatta diger bozuvlar da, hususan vatandaşlarğa yapılğan basqı aytıla. Aqmescitte cep telefonlarını tamir etken merkezlerniñ hadimlerini uquq qoruyıcılarnen işbirligi yapıp, müşterilerni teşkermege mecbur ete ekenler.
Bundan ğayrı, aq qorçalayıcılar tasil askeriyleştirile, dep qayd ete: mektep talebeleri gizlenüv ağlarnıñ örülmesine celp etile, arbiy azırlıq ve propaganda merasimleri keçirile.