Link açıqlığı

Almaniya saylâvlarında Qırım: Almaniya yarımadanıñ işğali içün Rusiyeni bağışlamağa azırmı?


Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve Almaniya kantsleri Angela Merkel. Nümünelik fotoresim

Qırım işğali Almaniyadaki parlament saylâvlarınıñ bir mevzusı olıp qaldı. Kantsler angela Merkelnen keçirilgen televizion muzakerelerinde Sotsial-demokratik firqasınıñ lideri Martin Schulz yarımada Rusiyege ait olğanı ve Kreml öz noqta-i nazarından vazgeçmeycegi aqqında ayttı. Angela Merkel buña qarşı çıqıp, vaqtı-zamanında ğarp devletleri de ADC (GDR) bar olğanına böyle munasebet köstere bilir ediler ve bu Almaniyanıñ birleşmesine fayda ketirmegen olur edi dep bildirdi.

Kremlniñ al-azırdaki siyasetini «Almaniya içün alternativ» ve «Sol firqa» kibi alman firqalarınıñ temsilcileri doğru dep tanımaqta. Sol küçlerni lideri olğan Sahra Wagenknecht Almaniya sanktsiyalarnı közden keçirerek, Rusiye arasındaki munasebetlerni eyileştirmek kerek dep ayta.

Deutsche Welle jurnalisti Aleksandr Golubov Bundestagqa yapılacaq saylâvlardan evel Almaniyadaki siyasiy vaziyet aqqında tarif ete.

Merkel ve onıñ firqası Rusiyeniñ Ukrainağa yapqan tecavuzını bağışlamağa niyeti yoq, solcular Kreml propagandasına inana, liberallar ise, Rusiyege qarşı yapılğan sanktsiyalarnıñ adım-adım lâğu etilmesini istey

​– Şimdi Angela Merkelniñ «Hristiyan-demokratik birligi»nden soñ ekinci siyasiy küçniñ rolü için küreş devam etkenini añlamaq kerek. Bu demektir ki, Almaniyanıñ Qırım da şu cumleden olmaq üzre, tışqı siyaseti belli. Sotsial-demokratlarnıñ temsilcisi tışqı işler naziri vazifesinde bulunğanına baqmadan, Angela Merkelniñ, hususan Ukrainağa qol tutmasına bu iç bir şekilde tesir etmedi. Aslında almanlar, bir miller olaraq, kompromissiz ve acele alınğan qararlarnı sevmeyler, yani olarnıñ noqta-i nazarından baqılğanda Qırım probleması barışıq ve körüşüvler vastasınen çezilmeli. Umumiy vaziyet ise şudır: Angela Merkel ve onıñ firqası Rusiyeniñ Ukrainağa yapqan tecavuzını bağışlamağa niyeti yoq, solcular Kreml propagandasına inana, liberallar ise, Rusiyege qarşı yapılğan sanktsiyalarnıñ adım-adım lâğu etilmesini istey.

Aleksandr Golubov
Aleksandr Golubov

​Aleksandr Golubov qayd etkenine köre, Ukrainağa Almaniya arbiy olaraq bile acele yardım qolu uzatılacağını beklemesin.

Bir taraftan– Kremlge sıcaq baqqan sabıq kantsler Gerhard Schröder, diger taraftan – sotsial-demokratlarnıñ Moskvanen arasındaki işbirlikni tekrar canlandırma niyetleri

​– Bu yıl zarfında Almaniyanıñ Rusiyenen işbirligi yapması tabu kirsetilmedi. Bir taraftan –Kremlge sıcaq baqqan ve çoqtan berli rusiyeli bizneske kirgen sabıq kantsler Gerhard Schröder, deger taraftan – sotsial-demokratlarnıñ vaziyetni yımşatacaq barışıq yollarınen Moskvanen arasındaki işbirlikni tekrar canlandırma niyetleri. Almanlar zaten tarihteki eñ büyük qanlı davağa sebepçi olıp, başlarından arbiy travma keçirgenlerinden berli, davalarnı çezmek içün bir daa ellerine silâ almağa istemeyler.Angela Merkel nümüne sıfatında ADCni (GDR) hatırlağanda, Ğarbiy Almaniya Şarqtaki soyunı barışıq yolunen qoşqanını közde tutmaqta. O, Ukraina ve Rusiye arasındaki zıddiyet çezilmesi içün, birincisi iqtisadiy noqtai nazardan muvafaqiyetli devlet qursa, işğal etilgen topraqlarnen onıñ arasındaki divarlar özü-özünen yıqılabilecegine diqqat çekmek istey.

Ukrainalı siyasetşınas, halqara munasebetler boyunca mutehassıs Anton Kuçuhidze qayd etkenine köre, soñki üç yıl devamında Rusiye Avropağa olğan tesirine arttırmağa istese de muvafaqiyetli olamadı.

Kreml Avropada öz menfaatlarınıñ siñdirilmesi içün pek çoq para masraf ete, lâkin şimdilik bir faydası yoq

​– Avropa siyasetindeki ukrain meselesi keskin tursa da, epbir ilk sırada degil. Zaten terror telükesi, mülteci buhranı ve ABD arasındaki ticariy añlaşmamazlıqlar üküm sürgen vaqıtta, hususiy munasebet beklemek pek hucur sayılır edi. Umumen alacaq olsaq, Rusiyege qayğıdaş olğan siyasiy küçler, hususan Frenkistanda olğanı kibi, parlamentte ne ekseriyetni, ne de prezident saylâvlarını qazanıp olamay. Kreml Avropada öz menfaatlarınıñ siñdirilmesi içün pek çoq para masraf ete, lâkin şimdilik bir faydası yoq. Avropa birliginiñ ükümetleri er sefer Rusiye qarşı yapılğan sanktsiyalarnı devam ettire ve Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanını numayış ete.

(Matirialnıñ metin şeklini Vladislav Lentsev azırladı)

XS
SM
MD
LG