Link açıqlığı

İnternet, «İslam devleti»niñ arbiylerni bütün dünyadan celp etmek içün esas silâsına çevirildi. Tek Britaniyada politsiya qanunnı bozğan, cihadqa çağırğan biñge yaqın tvit, blog, fotoresim ve video levhalarnı yoq etti. Amma, dülber, parlaq, renkli «Dabik» mecmuasını ep bir internette tapmaq mümkün.

Men bir qaç nushasını oqup, taaciplendim: bu neşir eñ çoq diqqatnı celp etken ve tesirli olğan mecmuadır. Onıñ üzerinde pek yahşı mütehassılar ve dizaynerler çalışqanı körünip tura. Acayip resimler yerleştireler. Metinler keskin, oquyıcılarğa köre, sade «ingliz» tilinde aqıllı yazılğan. Mında, til usulları doğru seçilgen, oquyıcını meraqlandırğan şeyler de bar. Psihologiya tarafından sınalğan ve yaşlarğa eñ eyi tesir etecek noqtalar mevcut. Yani, «Raşa tudey» teşviqatçıları İslam devleti ruhiyatşınaslarına barıp, daa bayağı ögrenmek kerekler…

Teessisçi Abu Musaba az-Zarkauiniñ esas şiarı da yahşı berilgen: «İraqta peyda olğan qığılçımdan, büyük ateş yanacaq…Allahnıñ izni ile Dabikte haçlı ordularnı yaqmağance, bu ateş ep keñişleycek».

Dabik – Suriyeniñ şimalinde ufaçıq, adiy şeer, amma ileride tamam bu şeerniñ rolü büyük olacaq, deyler. Hadislerniñ birinde aytılğanı kibi, qıyamet arfesinde Dabik şeeri yanında musulmanlar ve dinsizler arasında cenk olacaq.

Daa bir şiar: «İslam cemaatsız olmaz. Cemaat lidersiz olmaz. İtaatsız liderler olmaz». Bu sözler «islam askerlerniñ» qafalarında pekitile. Amma, mecmuanıñ daa bir şiarı bar: «Dünya ekige bölüngen, üçüncisi yoq. Bir taraftan – islam ve din lageri. Ekincisi – dinsizlik ve ekiyüzlülik lageri. Birincisinde – musulman ve mocahadler. Ekincisinde – yeudiyler, haçlılar ve olarnıñ ittifaqdaşları bulunalar. Olarnıñ başında Amerika ve Rusiye tura, yeudiyler ise birleştire».

Bu sözlerniñ müellifi İbragim halifi kibi belli olğan, Abu Bakr al-Bagdadidir. Bu tsitatanı rusiyeli radiostantsiyalarnıñ birinde aytqanda, alıp barıcı menden: «Ya Rusiyeniñ buña ne alâqası bar?» dep soradı. Kerçekten… Bu aqıllı, professional bir alıp barıcığa bile, İslam devleti tarafından Rusiye ve AQŞ-nıñ bir sırağa qoyulması hucur köründi.

Kreml idare etmegen diger rusiyeli şahsiy kanalda daa beter oldı. Alıp barıcı, kelgen ekspertler, İslam Devletini Amerika meydanğa ketirgenini isbatlağanlarını istey edi. Sanki amerikalılar, köz boyama etip, olarnen küreşeler, amma, asılında Vaşingtonğa uymağanlardan qurtulmağa isteyler. Faqat, istegen fikirler öyle de yañğıramadı.

Amma, içtimaiy ağlarda rusiyeli qullanıcıları arasında bu fikir keñiş tarqağanı körüne. Olar, ise, İslam Devleti areketiniñ teessisçisi Abu Musab az-Zarkaui Amerika ve Ğarpnı (Rusiyeni da çoq sevmegen) eñ büyük duşman körip, eñ çoq şiilerni nefret etkenini bilmeydirler. Tamam bu şahıs Bağdadtaki ükümetke qarşı küreşip, «İraqta Al-Kaida»nı meydanğa ketirdi, şu areket Suriyege qadar yetip, anda «İslam devletine» çevirildi, onıñ etrafında bütün dünyadan din mutaassıbları toplanğan soñ, İraqqa qayttı. Endi ise, territoriyanıñ üçte birini idare ete.

Suriyede de gizliden Asadnıñ ükümetine yer mayını satıp, aynı zamanda onen ve suriyeli muhalifetnen cenkleşe. Şimdi ise, Suriyeniñ serbest ordusı kurdlarnen birlikte İslam devleti tarafından Türkiye ile sıñırda yerleşken Kobani şeerini qorçalamağa istey.

Runette başqa fikirler de mevcut: «Duşmanımnıñ duşmanı – menim dostum». Rusiye «İslam devletini» ne içün desteklemey eken, o amerikalılarğa qarşı küreşe, demek bizim tarafımıznı tuta. Rusiyede İslam devletiniñ saytı blok etilgeni, bir taraftan yahşı. İngilterede o açıq, ve menimce, bu sayt pek zulum. Kesilgen başlar, cesetler, al qan – bunıñ episi açıqtan-açıq kösterile. Baqsañ, gece yuqlap olamaysıñ. Amma, diger taraftan, bunı körmegen rusiyeliler yaşağan devletniñ cenübiy sıñırlarına yaqın kelgen ölüm ve nefret devletiniñ pekingenini duymaylar.

Rusiye akimiyeti ise, bunı añlap, Ğarp ile malümatlarnen añlaşmağa teklif ete. Amma, Ğarpnı tamam şu İslam Devleti kölgesi altında psihologik cietinden qorquzacaq olğan kendi teşviqatçılarnı tınçlandırmağa istemey. Aksine, olarğa qol tuta. Faqat, Rusiye özü kerçeklerni gizlemege istese de, bu kerçek teşviqatlarnıñ arasından keçe bile.

İslam Devleti baş ordusınıñ komandanı Abu Omar aş-Şişşani, asıl adı Tarhan Timuroviç Batiraşvili, Pankiss deresinde dünyağa keldi. O İslam devletiniñ internet saifelerinde onıñ küler yüzü resimlerde akis etilgen. Abu Omar aş-Şişşani Rusiyege ğalip olaraq qaytıp, intiqam almağa vadesini yerine ketirecegin oşay. Başından, qara bayraqnı Çeçenistan, soñra bütün Qavqaz üzerinde yelpiretmege söz bergen edi.

Bazı malümatlarğa binaen, mocahedlerniñ büyük bir qısımı yerliler, yani İraq ve Suriye vekilleri degiller, tamırları esasen Ğarbiy Avropa, sabıq Sovet birligi, Pakistan, İndoneziya, Avstraliyadan. Bu adamlar qıyamet künü arfesinde olacaq cenkniñ iştirakçileri olğanına can yürekten işandılar. Amerika, Avropa ve başqa bir devlet olarnı yeñip olmağanı, olar kerçekten de aqlı olğanını köstere. Amma, bunıñ aksini tasdiqlamağa pek küç olacaqtır.

Andrey Ostalskiy, londralı mühbir ve siyasiy izaatçı

«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün

XS
SM
MD
LG