"Hizb ut-Tahrir davası" boyunca 13 yılğa üküm etilgen ve Tula vilâyetiniñ İK-1-de cezasını çekke qırımtatarı Server Zekiryayevniñ sağlıq vaziyeti birden fenalaştı. Ömür arqadaşı Zarema Zekiryayevanıñ "Qırım birdemligine" bildirgenine köre, erkekniñ sert rejimli apiste üç yıl qalğanı içün telükeli şikâyetleri peyda başladı.
Mabüsniñ apayı aytqanına köre, tili uyuşıp başladı ve qanlı balğam keldi.
"Bir yıldan berli Serverniñ tili uyuşa. Bir ay evelsi boğazında bir qan tadı başladı, soñra qanlı balğam da kelip başladı. Köküs qısmında içinde bir yara bar kibi is etile", – dep tarif etti Zarema Zekiryayeva.
2022 ayenesi sentâbr ayında berli Zekiryayev aman-aman aralıqsız kamera çeşitli yerde ya da ceza izolâtorında tutula. Mabüs "işkence şaraitlerini" çoq şikâyet etken edi: kamera binalarına kanalizatsion lükler yaqın, içeride er vaqıt ammiak qoqusı bar. Erkekniñ yüregi bulana, köpükli qusması ola ve oksigen yetmey.
"Lükler kameramdan eki-üç metrde yerleşe ve toqtamayıp tıqılıp qala. Yüregim bulanğanından uyana edim", – dep aytqan edi Zekiryayevniñ sözlerini imayecisi.
Ağır alı ve qannıñ toksilgik talili ricalarına baqmadan, koloniya memuriyeti Zekiryayevni kene ceza izolâtorına yolladı, anda o, aprelniñ 8-ne qadar qalacaq. Qorantasına farqlı sebepler aytıp, 2022 senesi sentâbr ayından berli körüştirmeyler. Advokatınıñ aytqanına köre, qırımlığa qarşı basqı tüzetüv müessisesiniñ reberligi deñişken soñ quvetleşti.
Server Zekiryayev – 13 balanıñ babası, apiske alınmazdan evel Bağçasarayda beden terbiyesi ocası edi.
2017 senesi oktâbr ayında Rusiye uquq qoruyıcıları altı Bağçasaray sakinini tututı. Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametov. Rusiye FSBsi olarnı Rusiyede ve işğali altındaki Qırımda yasaqlanğan "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatladı.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahmekesi 2020 senesi sentâbr ayında Bağçasaraydaki ekinci "Hizb ut-Tahrir davası" boyunca üküm çıqardı.
"Memorial" aq qorçalayıcı merkezi bu dava mabüslerini siyasiy mabüs dep tanıdı. 2019 senesi Avropa parlamenti Rusiye akimiyetini bütün siyasiy mabüslerni acele azat etmege çağırıp qarar qabul etti.
Rusiye "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtını 2003 senesi terror teşkilâtları cedveline kirsetip yasaqladı. Ukrayina ve çoqusı memlekette o, qanun çerçivesinde faaliyet köstere. Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yerli musulmanlar bu teşkilât ile alâqalarında qabaatlanıp taqip etilip başlandı.