Rusiye «qırımlı musulmanlar davası» boyunca mahküm etilgen qırımtatarlarnı muntazam sürette vatandaşlıqsız qaldırıp başladı. Cezaları bitken soñ sürgün etilecekler, dep qorquzalar. Ukrayina acele bir şekilde areket strategiyasını azırlamaq kerek, dep bildirdi Qırımtatar resurs merkeziniñ idarecisi Zarema Bariyeva «Suspilne» izaatında.
Bu yıl Qırımtatar resurs merkezi 2014 senesi Qırım işğalinden evel Ukrayina pasportları olğan eñ az dört Ukrayia vatandaşınıñ Rusiye vatandaşlığınıñ alınmasını qayd etti.
Ekrem Mamedov, Lenur Seydametov, Nasrula Seydaliyev ve Marlen Mustafayev aqqında aytıla. Episi Qırımdaki Rusiye İç işler nazirliginden vatandaşlıqtan marum etilgenine dair resmiy haber aldı.
«Çoqusı şunı ayta: «Yahşı, vatandaşlıqsız qaldırğanlar, biz bu vatandaşlıqnı almağa da istemedik. Angi memleketniñ vatandaşı olğanımıznı bilemiz, episi Ukrayina vatandaşı ola, episiniñ Ukrayina pasportı bar edi, amma olarnı Rusiye vatandaşlığına köre mahküm etkenler», – dep qayd etti Bariyeva.
Aynı vaqıtta, Rusiye akimiyeti olarnı Rusiye vatandaşı olaraq mahküm etip, maneviy basqı qanunlarını suistimal etti ve Ukrayina içün qoşma problemler çıqardı. Vatandaşlıqsız qaldırıp, azat etken soñ sürgün etecekler, dep qorquza ekenler.
«Meselâ, Seydaliyev doğma cenüpke daa 10 yıl qaytıp olamay. Ekrem ya da Marlen Mustafayevni alsaq, olar vatandaşlıqtan marum etilip, işğal etilgen Qırımğa qaytamazlar. Ketişat nasıl olacaq bilmeymiz. Belki, bu vaqıt devamında çoq şey deñişir. Belki, Qırım endi işğalden azat etilir, amma şimdiki vaziyetni köz ögüne alsaq, bu vaziyet, ne yazıq ki, pek büyük mesele ola», – dep añlattı aq qorçalayıcı.
Qırımtatar resurs merkeziniñ malümatına köre, şimdi apiste 289 qırımlı Kreml reinesi buluna, 164-ü qırımtatarı. Çoqusı sürgünlikte – Özbekistan, Tacikistan ve diger memleketlerde doğdı.
«Bu tendentsiya endi başlağan soñ, bunı toqtamayıp yapacaqlar ve endi er bir insannı vatandaşlıqsız qaldıracaqlar. Çünki olar olarnı kelişmegen eali dep sayalar… İnsan yoq – problem yoq», – dep añlattı Bariyeva.
Aq qorçalayıcınıñ aytqanına köre, uquq ceetinden işğalden soñ alınğan Rusiye vatandaşlığını doğğanından alınğan vatandaşlıqqa köre sıfırlamaq daa qolay. İnsan «devlet hainligi» ya da Rusiyede terror teşkilâtı olaraq tanılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etküv maddelerine istinaden mahküm etilgen olsa, vatandaşlıqtan marum etüv ve qaytuv yasağı Rusiye içün pek adiy ola, dep qoştı o.
Bariyeva Ukrayina akimiyetini areket strategiyasını azırlamasına çağıra.
«Ukrayina bugün adım-adım yapacaq areketler planını azırlamalı. Endi qayd etilgen tendentsiyanıñ strategiyası olmalı… Ukrayina bu insanlarnıñ cezası bitken soñ ne yapacaqlarını tüşünmeli», – dep qayd etti aq qorçalayıcı.
Bugün belli olğanına köre, Rusiye mahkemesi tarafından mahküm etilgen Kezlevli ressam ve faal Bogdan Ziza Rusiye vatandaşlığından vazgeçti. Qız qardaşı Aleksandra Barkovanıñ aytqanına köre, Ziza Rostovdaki mahkeme oturışuvında «oña zornen berilgen» Rusiye pasportını istemey, dep açıq-açıq ayttı.