Bazarertesi künü, boş aynıñ 17-nde, Kıyivde üçünci Crimea Global.Understanding Ukraine through the South halqara konferentsiyası başlandı. Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi bildirgeni kibi, tedbirde dünyanıñ çeşit köşelerinden kelgen 200-den ziyade iştirakçi iştirak etti, olarnıñ arasında yetekçi ekspertler, alimler, jurnalistler, aq qorçalayıcılar, cemaat fikriniñ liderleri ve halqara teşkilâtlarnıñ vekilleri bar edi.
Ukrayina prezidenti Ofisi reisiniñ muavini İrina Mudraya, Ukrayina tış işler naziriniñ birinci muavini Serğiy Kıslıtsâ ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ve digerleri çıqışta bulundılar. ZMINA insan aqları merkeziniñ idare reisi Tetâna Peçonçik moderator oldı.
"2014 senesi Qırımnıñ işğali Ekinci cian cenkinden berli Avropa sıñırlarını deñiştirmek içün ilk ıntıluv oldı, Rusiye qırımtatarlar ve ukrayinlerge qarşı manipulâsion referendumlar, repressiyalar ve yañlış malümat qullanğan edi", — dep qayd etti Mudraya.
Serğiy Kıslıtsâ, Rusiyeniñ Ukrayinağa qarşı cenki neokoloniyal cenk olğanını qayd etti, em de Kreml içün ukrayinler tasavur etilgen imperiya tiklenmesi içün bir resurs olğanını qayd etti. O, çetel musafirlerge hatırlattı ki, Rusiyeniñ ukrayin topraqlarını işğal etkeni ukrayin mektepleriniñ qapatqanı, ekologik felâketler, medeniy degerliklerniñ çıqarğanı, insan aqlarınıñ kütleviy bozuluvı ile beraber kele:
"Rusiye içün Qırım bir resurs. İmperatorlıq ambisiyaları, Qara ve Aq deñizdeki arbiy küç, yañı topraqlarnı zapt etmek ve devletniñ büyükligi vatandaşlarnıñ lâyıq yaşayışı ve tehnologiyalarnıñ inkişafı ile degil de, özek silâsı ve başqa halqlarnı qul etüvnen belgilengen XIX asırnıñ dünyasına qaytmaq ıntıluvları içün resurs".
Refat Çubarov öz nevbetinde hatırlattı ki, ukrayinlernen beraber Ukrayina suverenitetini qırımtatarlar, poloniyalılar, dinine köre farqlı olğan, amma umumiy maqsatnen birleşken rumınlar qorçalay.
"2014 senesi kiçik ayda biz Qırımnıñ Rusiye orduları tarafından işğal etilmesini toqtatıp olamadıq, 2022 senesi ise büyük cenkniñ şaatı oldıq. Şimdi biz bu küreşni Qırımnı ve işğal etilgen diger topraqlarnı azat etmeden ve Ukrayinanıñ topraq bütünligini ğayrıdan tiklemeden toqtatıp olamaymız. Yarımadada etnik ukrayinler ve Ukrayinanıñ farqlı milletli vatandaşları boysunmaylar. Olarnı ve Qırımnı azat etecegimizge inanam", — dedi o.