Oktâbrniñ 24-25-nde Hırvatistanda «Qırım platforması» ilk Parlament sammiti olıp keçti. Tedbirde parlament assambleyaları, halqara teşkilâtlar, Avropa parlamenti, ABD, Hırvatistan, Büyük Britaniya, Litvaniya, Estoniya, Latviya, Çeh Cumhuriyeti, Poloniya, Almaniya, Türkiye, İsveçiya, Kanada, Yaponiya ve Cenübiy Amerika, Afrika ve Asiyanıñ vekilleri iştirak etti. «Qırım platformasınıñ» ekinci sammiti 2022 senesi avgustnıñ 23-nde 59 memleket ve halqara teşkilât vekilleriniñ iştiraki ile online ötkerildi. Hırvatistanda ise körüşüvler offlayn keçirildi. Birinci künü memurlarnıñ ve uquq qoruyıcılarnıñ iştiragi ile muzakere paneli olıp keçti. Ekinci künü VİP siyasetçiler toplaştı.
Şübesiz, eñ közge körüngen Nensi Pelosiniñ kelmesi oldı. ABD Temsilciler palatasınıñ spikeri, ABD "ğalebe elde etilmegence" Ukrayinağa yardım etecegini bildirdi.
"Rusiye tarafından Qırımnıñ işğaline niayet çekmek ve Ukrayinanıñ halqara seviyede tanılğan sıñırlarından topraq butbnligini ğayrıdan tiklemek kerek. Qırım Ukrayinadır", - dedi o.
ABD Temsilciler palatasınıñ spikeri Nensi Pelosi
Ukrayina Mustaqil siyasiy araştırmalar merkeziniñ şurasınıñ yolbaşçısı Yuliya Tışçenko bildirdi ki, Kongressniñ Demokratik fırqasınıñ yüksek rutbeli temsilcisiniñ kelmesi ve destegini numayış etmesi şübesik ki müimdir.
Qırımnıñ Ukrayina nezaretine qaytarılması uzun müddetli istiqbal degildirYuliya Tışçenko
Onıñ sözlerine köre, Qırımnıñ Ukrayina nezaretine qaytarılması uzun müddetli istiqbal degildir.
"Nensi Pelosiniñ "Qırım platformasına" kelmesi artıq Qırım uzun müddet devam etken ikâye olmağanınıñ açıq bir signalından daa ziyader. Qırımnı azat etecek bizim torunlarımız degil. Cenk başlanması ile Ukrayina Silâlı Quvetleriniñ uruş meydanındaki areketleri sebebinden yüz bergen esnaslar sayesinde vaziyetniñ vestorı deñişti. Özü kelüv, çıqışlar, körüşüvder - bu Qırımğa dair yañı siyasetniñ desteklenmesi içün pek müim signaldır. Maña köre bu mevzuğa diqqat bayağı terendir", - dedi o.
Ukrayina Mustaqil siyasiy araştırmalar merkeziniñ şurasınıñ yolbaşçısı Yuliya Tışçenko
Ukrayinanıñ halqara ortaqları Qırımnıñ işğalden azat etilmesi meselesinde daa pragmatik oldılar ve endi onıñ arbiy yolnen Kıyivniñ nezareti altına qaytarılmasını da kerçek sayalar. Bunı Qırımtatar Milliy Mecisiniñ resi Refat Çubarov Zagrebde "Qırım platforması" sammitinde dedi.
Er kes özüne keldi ve Ukrayinanıñ işğal etilgen topraqlarını azat etmek içün bütün yollar olmasınıñ kerekligini añladıRefat Çubarov
"Keçken sene "Qırım platforması"nıñ tesis sammiti keçirilir ekende qabul etilgen Qırım Beyannamesinde bazı tarafdarlarımıznıñ talabı ile biz Qırımnıñ işğalden azat etilmesi sulh yolu ile olacağını yazmağa mecbur qaldıq. Rusiyeniñ Ukraiynağa qarşı büyük istilâsından soñ er kes özüne keldi ve Ukrayinanıñ işğal etilgen topraqlarını azat etmek içün bütün yollar olmasınıñ kerekligini añladı. Elbette ki, biz yarımadanıñ topraqlarında qanlı uruşlar olmaması içün elimizden kelgenini yapacaqmız, amma er şeyni bu cenkniñ ketişatı kösterecek", - dedi Çubarov.
Qırımtatar Milliy Mecisiniñ resi Refat Çubarov
Qırımlı siyasetçilerniñ bu kibi körüşüvlerde seslendirgen istekleri artıq areketke çağıruv kibi qıymetlendirile. Bu fikirlerni Ukrayina institutınıñ müdir muavini Alim Aliyev "Qırım platforması" Parlament sammitiniñ umumiy topaluşvınıñ körüşüvleri ve munaqaşaları zamanı qayd etti.
"Kelecek sene Bağçasarayda" ibaresi kerçek bir plan kibi olğanıdırAlim Aliyev
"Mında çoq sayıda memleketlerniñ parlamentleriniñ mebusları, parlament spikerleri toplaştı. Ve bu sammitniñ müiti şunda ki, "kelecek sene Bağçasarayda" ibaresi kerçek bir plan kibi olğanıdır, ve bu müimdir. Bundan ğayrı, planlar aqqında aytqanımızda laflar daa da sertleşe. Bir çoq memleketniñ temsilcileri Ukrayinada ve işğal etilgen Qırımda arbiy cinayetler etken rusiye rejimi içün tribunal teklif eteler", - dey Aliyev.
Ukrayina institutınıñ müdir muavini Alim Aliyev
Ukrayina prezidenti Volodımır Zelenskıy "Qırım platforması" ilk Parlament sammitini teşkil etip keçirmege yardım etken 50-ge yaqın devletke ve halqara teşkilâtqa teşekkür etti.
Biz Qırımnı mıtlaqa azat etermizVolodımır Zelenskıy
"Biz Qırımnı mıtlaqa azat etermiz. Devletimizniñ bu qısmını yalıñız umumukrayin saasına degil, amma umumavropa saasına da qaytarırmız. Bugün bunı bir daa tasdıqladılar. Ve men tamam parlament formatında yardım etken bütün ortaqlarımızğa, yani 50-ge yaqın devletke ve halqara teşkilâtqa teşekkür etem. "Qırım platformamız" içün musafirçenlik köstergen Hirvatistanğa ayrıca minnetdarım", - dedi devlet başı.
Zelenskıy qayd etti ki, "Qırım platforması" Parlament sammiti "Qırımnıñ işğalden azat etilmesi ve reintegratsiyası içün qoşma ve küçlü seviyedir".
Ukrayina devlet başı Volodımır Zelenskıy
«Qırım platforması» – Ukrayinanıñ teşebbüsinen qurulğan halqara mesleat-koordinatsion formattır. Onıñ maqsadı Qırım işğaline qarşı halqara cevap semereligini arttırmaq, telükesizlik havflarınıñ artmasına cevap bermek, Rusiye Federatsiyasına qarşı halqara basqını quvetleştirmek, insan aqlarınıñ bozuluvına yol bermemek ve Rusiye rejiminiñ qurbanlarını qorumaq, em de esas maqsadı Qırımnı işğalden azat etip, Ukrayınağa keri almaqtır.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kıyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
«Qırım platforması»
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.