Özbekistanda ekstremizm cezaları yımşatıldı. Prezident Şavkat Mirziyoyev noyabrniñ 2-nde baş prokuratura azırlağan ve avgust ayında parlamentte tasdıqlanğan qanunnı imzaladı. Deñişmeler noyabrniñ 3-nde işke tüşürildi.
Esas deñişmelerden biri – birinci bozuv içün memuriy mesüliyet kirsetilüvidir. Ekstremist malümatı ve timsallerini saqlav ya da azırlav ilk bozuvlarınen bağlı. Bunıñ içün 50-den 100-ge qadar esas esap ölçüsi (bir EEO 440 biñ sum ola, bu tahminen 36 dollar) para cezası berile, memurlarğa ise 100-den 150-ge qadar EEO ya da 15 kün apis cezası berilecek. Cinaiy mesüliyet ekinci bozuvda ola.
Bundan ğayrı, qanun qanunlarda qullanılğan "diniy ekstremizmni" umumiy "ekstremizm" ıstılasına deñiştirdi. Qanun müellifleri ve azırlağan kişilerniñ fikirince, bu, ekstremizmniñ belli bir dinnen bağlı olğanını red ete ve yekâne uquqiy yanaşuvnı temin ete.
Ekstremist, separatist ve diger yasaqlanğan teşkilâtlarnı quruv, idare etüv ve iştirak etüv mesüliyeti de deñişti. Bu areketler içün 15 yıl apis cezası berile edi. Şimdi cemaat içün daa az telükeli areket, yani böyle teşkilâtlarda iştirak etüv içün daa yımşaq sanktsiyalar belgilendi.
Qanunğa köre, adliye nazirligi ekstremist teşkilâtları ve malümatları (menbaları) elektron cedvelini tizecek. Haber etilgenine köre, o, nazirlik saytında derc etilecek ve er keske açıq olacaq.
Gazeta.uz yazğanına köre, artıq aşağıdaki areketler ekstremizm sayıla: anayasa qurumına qast etüv, akimiyetni zapt etüv ve oña azırlanuv, qanunsız silâlı birleşmelerni quruv ya da olarda iştirak etüv, terror faaliyetine açıq çağıruv, milliy, ırqiy, etnik ya da diniy duşmanlıq, cemaat telükesizligine ve cemaat nizamına telüke ketirgen malümatnı azırlav, saqlav, tarqatuv ya da numayış etüv ve digerleri.
Özbekistannıñ rahmetli prezidenti İslam Karimov vaqtında biñlernen insan ekstremizmde qabaatlanıp, apiske alınğan ve mahküm etilgen edi. Akimiyet sert tedbirlerni hususan 1999 senesi Taşkentteki teraktlardan ve 2005 senesi Andijan adiselerinden soñ terror telükeleri ve radikalleşüv ile küreş ihtiyacı dep añlatqan edi. Yaqalamaq ya da qabaatlamaq içün saqal, "yañlış" camini ziyaret etüv, baş örtüsi ya da evde olğan ve devlet tsenzurasından keçmegen diniy edebiyat ola bilir edi.
BM, Human Rights Watch ve Amnesty International kibi halqara teşkilâtlar Taşkentni ekstremist cinayetler içün añlaşılmağan ibareler, muhalifetni sert bastıruv, azatlıqtan marum etüv yerlerinde cami qapatıluvı ve mabüslerge qarşı sistematik işkence qullanıluvı içün tenqit etken ediler.