Moskva şeer mahkemesiniñ qadısı Mihail Kazakov Moskva prokuraturasınıñ Rusiye Adliye nazirliginiñ qararınen «çetel agent» olaraq tanılğan «Memorial» aq qorçalayıcı merkezini yoq etüv talabını qanaatlendirdi.
Bundan evel Yuqarı mahkeme memleketniñ eski bir aq qorçalayıcı teşkilâtını, daa Sovetler Birligi dağılmazdan evel qurulğan «Halqara Memorialnı» yoq etti.
Prokuratura, «Memorial» aq qorçalayıcı merkezini «çetel agentleri» qanunınıñ «sert ve sistematik» bozuluvları sebebinden yoq etmege talap etti. «İçtimaiy medeniy ekspertizalar merkeziniñ» ekspertleri aq qorçalayıcı merkezniñ maqalelerinde «Hizb ut-Tahrir al-İslami», «Tebliğ Cemaatı», «At-Takfir Val Hicra» halqara terrorist ve ekstremist teşkilâtları ve «Artpodgotovka» ve «İyegova şaatları» ekstremist teşkilâtları iştirakçileriniñ faaliyetini lingvistik ve psihologik aqlav alâmetlerini» taptı.
Bundan ğayrı, prokuraturanıñ iddiası «Memorial» aq qorçalayıcı merkeziniñ içtimaiy ağlarında «çetel agenti» işareti olmağanınen bağlı edi.
Dekabrniñ 23-nde oturışuvda çıqışta bulunğan prokuratura vekilleri «Memorial» aq qorçalayıcı merkeziniñ maqalelerinde «çetel agenti» işaretiniñ olmaması ve devletniñ menfiy obrazı vatandaşlarnıñ «depressiv alına» sebep ola bile, dep ayttı. Bundan ğayrı, işaretlenmegen maqalelerni balalar da köre bile, prokuraturanıñ fikirince, bu da telükeli ola bile.
Mahkemede «Memorial» uquqçıları 2019 senesinden berli (böyle talapnı alğanından berli) içtimaiy ağlardaki paylaşuvlarda böyle işareler qoya, 2016 senesinden berli ise bu işaretni saytta qoya. Bundan ğayrı, «Memorial» aq qorçalayıcı merkezine işaretlernen bağlı memuriy uquq bozuvları sebebinden berilgen para cezaları ödendi.
Ekspertizalarnı ise kerekli tasili olmağan insanlar keçirdi, dep israr etti «Memorial» uquqçıları: tilşınas ve psiholog degil, oca ve terciman. Bundan ğayrı, mütehassıslar tek prokuraturada berilgenlerni talil etmedi, saylağan maqalelerni de baqtı – olarnıñ esasında hulâsalar çıqarıldı.
Aq qorçalayıcı merkezniñ şura reisi Aleksandr Çerkasovnıñ mahkemede qayd etkenine köre, onı «çetel agenti» olaraq ilân etkenlerinen razı olmasa da, «Memorial» aq qorçalayıcı merkezi esabatlar bere ve işaret qoya.
Moskva prokuraturasınıñ aq qorçalayıcı merkezine qarşı davasından ğayrı, 2021 senesi noyabr ayında Rusiye Baş prokuraturası 34 yıl evelsi, Sovetler Birligi dağılmazdan evel çalışıp başlağan eski aq qorçalayıcı teşkilâtı – «Halqara Memorialğa» qarşı aynı dava açtırdı. Baş prokuraturanıñ iddiaları «Memorialnıñ» çetelden maliye etilmesinen ve işaretlerde yapılğan bozuvlarnen (uquqçılarnıñ mahkemede köstergenine köre, o para cezaları tölendi) bağlı. 2021 senesi dekabrniñ 28-nde Rusiye Yuqarı mahkemesi «Halqara Memorialnı» yoq etmege qarar berdi.