Moskva Zamoskvoretskiy rayon mahkemesi Rusiye Federatsiyası Adliye nazirliginiñ jurnalist ve aq qorçalayıcı Lutfiye Zudiyevanı «çetel agenti» olaraq tanıma qararını deñiştirmedi. Bu aqta «Qırım birdemligi» haber ete.
Adliye nazirligi Zudiyevanı bı yıl mayısnıñ 16-nda «çetel agentleri» cedveline kirsetip, «çetel tesiri altında» buluna, dep qarar çıqardı. Müessise versiyasına köre, aq qorçalayıcı «siyasiy faaliyetnen» oğraşa. İşğal etilgen Qırımda qırımtatarlar arasında «çetel agenti» olaraq tanılğan ilk kişi oldı.
Mahkeme qararı daa avgustnıñ 11-nde çıqarıldı, qararnı bir qaç künden soñ aldı. Jurnalist itiraz şikâyetini azırlap yolladı.
«Oturışuvda videokonferentsiya vastasınen iştirak etüv muracaatım Moskvada «Poçta Rossiya» merkezinde qaldı. Amma oturışuvaa temsilci bar edi ve yazma izaatlarımnı seslendirdi. Birinci mahkeme olarğa emiyet bermedi», – dep bildirdi Zudiyeva.
Lutfiye Zudiyeva onıñ faaliyeti çetel tesirinen bağlı degil ve onıñ qararı ola, dep añlattı. Rusiye Adliye nazirliginiñ oña «çetel agenti» statusını bergeni qanunnıñ yañlış añlatılğanınen ve isbatlanmağan delillernen bağlı.
Bundan ğayrı, jurnalist «çetel agenti» statusı tsenzura, ayırım ve sıñırlarğa ketire, dep qayd etti.
Mahkeme sebep qısmında bir qaç delil kösterdi: jurnalistni «çetel agentleri» cedveline kirsetkende «Rusiye Federatsiyası Adliye nazirligi vekâletleri çerçivesinde ve qanunğa köre areket etti»; Zudiyevanıñ qoşma mecburiyetlerini (yazılarında işaretlemek, kelir aqqında esabat bermek) «mahkeme yetersiz ve qararnıñ lâğu etilmesi içün keçersiz dep tanıy».
Zudiyeva Rusiye akimiyeti tarafından endi taqip etilgen edi. 2024 senesi fevralniñ 22-nde Canköyde evinde tintüv keçirildi. Onı Azatlıq Radiosınıñ haberlerini paylaşqanda çetel agenti olaraq işaretlemegeni içün «kütleviy haber serbestligini suistimal etkeninde» qabaatladılar. Martnıñ soñunda belli olğanına köre, Rusiye kontrolindeki Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Zudiyevağa «kütleviy haber serbestligini suistimal etüv» maddesine istinaden 2500 ruble para cezasını berdi.
«Çetel agentleri» qanunı Rusiyede 2012 senesi peyda oldı. Qanun Rusiye Adalet nazirligine çetelden para alsa ve siyasiy faaliyetnen oğraşsa, ticaretnen oğraşmağan teşkilâtlarnı çetel agentleri olaraq tanımasına imkân berdi. Soñra çetelden para almağan, amma çetel tesiri altında olğan matbuat vastalarını ve ayrı insanlarnı agent olaraq tanımaq mümkün oldı. Rusiye qanunlarında tış tesir olaraq ne qabul etile aydınlatılmay.