İlhaq etilgen Qırımda Ukrayinşınaslıq: Ukrayin filologiyasından ne qaldı

Tasviriy resim

2014 senesi Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ yarımadada Ukrayin filologiyası ilmiy, akademik ve tasil saası olaraq sistematik şekilde toqtatıldı. "Qırım Cumhuriyetiniñ anayasasında" Ukrain tiliniñ "devlet tili" statusına baqmadan, Rusiye akimiyeti ruslaştırma siyasetini alıp bara, dep yaza "Qırım sesi" neşri.

2014 senesiniñ vaqialarına qadar Ukrayinaşınaslıqnıñ esas ocağı Aqmescitteki V.İ. Vernadskiy adına Tavriya Milliy universitetiniñ Ukrayin filologiyası ve Ukrayinşınaslıq fakulteti edi. 2014 senesinden soñ universitet Rusiyeniñ "Qırım federal universitetine" çevirildi, Ukrayin filologiyası ise mustaqil statusını coydı.

2026 senesiniñ kiriş kampaniyasınıñ malümatına köre, KFU-da "Ukrayin tili ve edebiyatı" bakalavriatına tek 10 adam (bücet) kirdi. "Qırımtatar tili ve edebiyatı" kursına da aynı sayıda abituriyent kele. Teñeştirmek içün: "Rus tili ve edebiyatı" 57 kişi bücetke ve 7 kişi ügretli. "Ukrayin filologiyası medeniyetlerara munasebetlerde" programması boyunca magistraturağa da 10 adam kirdi.

Ukrayin tiliniñ ögretüvi resmiy şekilde saqlanğan daa bir yer — Fevzi Yakubov adına Qırım müendislik ve pedagogika universitetidir. Anda rus ve Ukrayin filologiyası kafedrası çalışa. Lâkin 2026 senesi bakalavrğa yalıñız İngliz ve rus tillerini ögrenmek içün studentler qabul etildi. Ukrayin tilinen bağlı yönelişler studentlerni qabul etmedi.

Ekspertler ve aq qorçalayıcılar olıp keçkenlerni Ukrayinlikniñ maqsatlı yoq etilüvi olaraq adlandıra. Mütehassıslarnıñ azırlanuvınıñ toqtatıluvı, ilmiy tedqiqatlarnıñ toqtatıluvı ve yañı dersliklerniñ yoqluğı Ukrayin tiliniñ tasil ve cemiyet saalarından çıqarılmasına ketire. Material müellifleri qayd eteler ki, atta ayrı kafedralarnıñ saqlap qalması ile bile, söz, kelecekte Qırım reintegrasiyasını bayağı zorlaştıracaq saanıñ kritik vaziyeti aqqında kete.