Yarım yıl evelsi Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda yaşağan ve Rusiye pasportından vazgeçken Ukrayinalı Marina Rıff hırsızlandı. Qadınnıñ ğayıp oluvı zorbalıqnen yapılğanını, onıñ alâqadan yoq olğan künü çıqarılğan memuriy apis qararında körmek mümkün. Telefonı cevap bermey qalğan soñ Qırmlınen neler olğanı aqqında tafsilâtlı malümatnı bu materialda oquñız.
FKH-ge ketti ve qaytmadı
Gurzuf sakini Marina Rıff yarımadanıñ ilhaqından soñ Rusiye vatandaşlığını qabul etmekni red etti ve yaşav ruhsetini uzatmaq içün muntazam sürette köç hızmetine barmağa mecbur oldı. Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ malümatına köre, 2025 senesi Boşnıñ 12-nde o, böyle müessiselerden birine ketken ve bundan soñ yaqınlarından iç biri onı körmegen.
Marina Rıff
FKH ziyareti, Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ davalar kartotekasında Marina Rıffqa qarşı birden üç memuriy cinayet protokolı baqılğanı aqqında malümat peyda oluvınen bir vaqıt keçti: "Rusiye ordusınıñ itibardan tüşürüv", "ekstremist timsallerini numayış etüv" ve "İnternet vastasınen kiçik çapqınlıq" içün. "Diskreditasiya" ve "çapqınlıq" içün mahkemeci Yevgeniy Pronin para cezasını belgiledi, timsaller içün ise 14 kün memuriy apis cezasını berdi.
Mahkeme qararlarında Qırımlı ne içün mesüliyetke çekilgeni aqqında malümat yoq. Amma, olardan, Marina Rıffnıñ Facebook saifesinde Ukrayina milletçileri teşkilâtı qullanğan "atributika"nı yerleştirgenini añlamaq mümkün.
"Qırım esnası" aq qoruyıcı teşkilâtınıñ malümatına köre, Ukrayina ile bağlı ya da Ukrayin timsallerine oşağan er angi timsaller bu kibi atributlar sırasına kire bile. Facebookta o, "Ukrayina Silâlı quvetlerine qoltutuv" ve mahkemede "insan menligini ve cemiyet ahlâqını aqaretlegen" olaraq tanılğan bazı ifadelerni derc etken edi.
Tasviriy resim
Telefonnı açtılar
"Tribunal. Krımskiy epizod" telgraf kanalı qayd etti ki, Marina Rıffqa qarşı qayd etilgen qabaatlav cedveli "ekstremizm ile küreş" hadimleriniñ klassik maddeler toplamıdır ve köç hızmette qadınnı yazışmalarına irişmek içün telefonınıñ blokunı açmağa mecbur ettiler, dep tahmin ete.
Bunı Rıffqa qarşı mahkeme qararlarından biri tasdıqlay, mında qayd etile ki, "E" merkeziniñ başınıñ muavini bildirgenine köre, cep telefonı ile operativ-qıdıruv tedbirleri keçirilgen soñ", uquq bozuluvı olğan yayınlar silinecek. Telefon ile bu kibi tedbirlerniñ olması, Rusiye quvetçileriniñ o vaqıt endi bu cihazğa tam irişim olğanını köstere.
İlk sefer degil
Belli olğanı kibi, qadınnıñ telefonına baqmaq içün telükesizlik hadimleri eñ az bir yıl evelsi teşebbüs köstergenler. O vaqıt o, "E" merkeziniñ körüv alanına tüşti. Bu, memuriy uquq bozuvlarında qabaatlavlardan biri boyunca mahkeme qararınıñ metininden körüne, oña köre, "2024 senesi Qara qışta İç işler nazirliginiñ Merkeziy mahkemesi hadimleri ile profilaktik subet keçirildi, qanunsız areketlerniñ yapılmasına yol bermemek içün ihtar berildi".
"E" Merkeziniñ hadimleriniñ diqqatını, bütün qullanıcılar içün açıq olğan, Ukrayina bayrağınıñ renkleri ile yapılğan ve onıñ açıq Ukrayina tarafdarı olğanına şübe qaldırmağan Marina Rıffnıñ saytındaki elementler celp etti. Amma, 2024 senesi memuriy uquq bozuvları aqqında protokollar olmağanına köre, "profilaktika subeti" keçirilgen vaqıtta, qırımlı qızdan "işçiler"niñ telefonınıñ blokunı açtırmağa imkân olmadı.
Tasviriy resim
Mahkeme ve tahqiqatsız
Mahkeme oturışuvları vaqtında ya da 14 kün memuriy apiste bulunğan soñ, Marina Rıff öz tuvğanlarınen bağğa çıqmadı. Onıñ bulunğan yeri aqqında iç bir şey belli degil. Amma, Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ qayd etkenine köre, yaqınları onı Aqmescit SİZO-sında tuta bileler, dep tahmin ete. Aynı fikirni zorbalıqnen ğayıp oluvlarnı belgilegen Irade adlı yerli aq qoruyıcı teşebbüsiniñ ekspertleri de bildireler.
"İnsan azatlıqqa çıqmayıp, ğayıp ola bilecek evelki memuriy tevqifniñ ameli yañı degil. Lera Cemilovanı teşkerüvden keçmegeninden sebep 15 künge apiske aldılar, soñra mahsus qabul etüvden Aqmescitniñ 2-nci SİZO-na alıp kettiler, anda doquz ay devamında tam izolâtsiyada tuttılar, soñra devlet hainliginde qabaatladılar. Viktoriya Sergeyeva Soçi ava limanında "polis talaplarına riayet etmegeni" içün tutuldı ve Moskvada dava açılmasına razı olmağanına qadar apis müddeti bir qaç kere uzatırıldı. Amma bundan soñ o, daa çoq vaqıtnı statussız, bağsız ve advokatsız Voronej vilâyetiniñ işkence izolâtorlarında keçirdi", — dep tarif etti Qırım.Aqiqat mühbirine teşebbüsniñ vekili.
Irade esaplağanına köre, tek keçken sene 27 insan hırsızlandı. Bugünge qadar 14 insan aqqında belli, olar devletke qarşı cinayet işlegeninde ya da terroristik faaliyetke azırlanğanında qabaatlanıp, uzun müddetke tevqif etilgen soñ tahqiqat izolâtorlarında tapıldı. Qalğanlarnıñ taqdiri, şu cümleden Marina Rıffnıñ taqdiri alâ daa belli degil, Rusiye quvetçileri taqip ve apis cezalarını red ete, prokuraturası ve mahkemeler ise, hırsızlanğanlarnıñ tuvğanlarından FSB-ge şikâyetlerni red ete.