Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi sabıq tarih ocası Enver Seytmemetovnıñ para cezasını lâğu etmedi. Bu para cezası oña bıltır dekabr ayında Sovetler Birligi areketlerini ve natsist Almaniyanıñ areketlerini benzetüv memuriy davası (Rusiye Federatsiyası Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ 13.48 maddesiniñ 1-inci qısmı) boyunca berildi. Bu aqta "Qırım birdemligi" cemaat birleşmesi martnıñ 18-nde bildirdi.
Seytmemetovnıñ eki biñ rublelik para cezası oña 1944 senesi qırımtatar sürgünligini añma kününe bağışlanğan videoda izaat etkeni içün berildi. Levha 2020 senesi mayısnıñ 18-nda çıqarıldı, 2025 senesi mayısnıñ 18-nde ise "Qırım birdemligi" saifesinde paylaşıldı.
Bu paylaşuv sebebinden Qırımdaki "E" Merkeziniñ hadimleri tarihçığa qarşı protokol tizdi.
"Mütehassıs O.V.Romankonıñ fikirince, Seytmemetov öz izaatlarında "Sovetler Birligi reberliginiñ 1944 senesi qırımtatar, urum ve diger sürgünliginen bağlı areketlerini natsist Almaniyanıñ reberliginiñ cinayetlerine oşata", – dep yaza "Qırım birdemligi".
İmaye bu dava hulâsasını tarihçı degil, tilşınas yapmaq kerek edi, dep israr etti.
İstinaf vaqtında Seytmemetov ve imayecileri birinci mahkeme qararına razı olmadı. Erkekniñ qayd etkenine köre, o, qabaatını tanımaycaq ve öz sözlerinde qanun bozuvlarını körmey.
Rusiye qadısı Aleksey Mikitük martnıñ 18-nde olğan oturışuvda dedi ki: imayeniñ tarihçı hulâsası davada qabul etilmeycek degen delili "qanunnı yañlış añlağanına esaslana".
O, tarihçınıñ bir qaç yıldan soñ mesüliyetke çekilmesi qanunsız ola, dep qoştı. Qadı bu "devam etken bozuv" ola, cezası qayd etilgen künden mesüliyet belgilemekte, dep bildirdi.
"Video 18.05.2025 internet ağında derc etildi (2020 senesine ait video paylaşuvı – QA), Qırım Cumhuriyetindeki İç işler nazirliginiñ Ekstremizm ile küreş merkeziniñ hadimleri tarafından qayd etilgenine qadar. Bozuv 20.11.2025 senesi qayd etildi", – dep qayd etti Kiyev rayon mahkemesiniñ qadısı.
"Mayısnıñ 18-nde halqımıznıñ Qırımdan yañlış sürgün etilgenini ayttım", – dep izaatladı dava baqıluvınıñ neticelerini Seytmemetov.
"Keçken oturışuvlarda bunıñ delillerini kösterdim. Amma kimse qulaq asmadı. Fevralniñ 10-nda olğan mahkemede bile sovetler reberliginiñ areketlerini faşist Almaniyanıñ areketlerine oşattım, dep qarar çıqarıldı. Men özümni qabaatlı dep saymayım, çünki aqlı olğanımnı isbatlamağa tırıştım. Meni eşitmegendirler. Maña qarşı qabaatlav qala", – dep ayttı Seytmemetov.
Hatırlatamız, keçken sene noyabrniñ 25-nde Bağçasarayda Rusiye uquq qoruyıcıları 74 yaşında Enver Seytmemetovnı tutıp, Aqmescitke alıp ketti.
"Bağçasarayda uquq qoruyıcılar 74 yaşında tarihçı Enver Seytmemetovğa keldi. Üç siyasiy mabüs Seytumer, Osman, Abdulmecit Seytumerovlarnıñ tuvğan dayısı. "Qırım birdemligi" alğan malümatqa köre, aqsaqalnıñ evine 10 uquq qoruyıcı keldi. Enver Seitmemetovğa qarar oqup, Aqmescitke alıp kettiler", – dep aytıla haberde.
Soñra Seytmemetov mahkemege ketirildi. Dava baqılıp başlandı, amma dekabrniñ 2-ne qaldırıldı, erkekni ise yiberdiler.