Rusiyeli ve ukrainalı advokat Nikolay Polozov Ukraina vilâyetlerinde "Fevral 26 davası" kitabını taqdim ete. Artıq taqdim etüv tedbirleri Çernivtsi, Lviv ve Ternopilde olıp keçti. Kitapnıñ eñ kütleviy taqdim etüv tedbiri ise fevralnıñ 26-nda Kyivde olacaq. Bu kün Ukrainada Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv künü olaraq ilân etilgen.
Nikolay Polozovnıñ "Fevral 26 davası" kitabı ne aqqındadır? Qırım sakinleriniñ 2014 senesi fevral 26-sınıñ qaysı vaqialarından haberi yoq? Qırımda "Feral 26 davası" ile bağlı mahkeme esnasları ne içün müimdir? Qırım sakinlerine, siyasetçilerge, faallerge ve jurnalistlerge qarşı basqı mıqyası deñiştimi? İç bir vaqıt mahkemede ğalebe qazanmaycağını bilip bir sistemada advokat olaraq çalışmaq nasıldır? Bu mevzularnı Qırım.Aqiqat Radiosınıñ studiyasında "Qırım aqşamı" yaynında alıp barıcı Katerina Nekreçaya ve onıñ subetdeşleri rusiyeli advokat Nikolay Polozov ve Ukraina millet vekili, Qırımtatar Milliy Meclis reisi Ahtem Çiygoz muzakere ettiler.
Nikolay Polozov halqara teşkilâtlarnıñ fikrince, Rusiye akimiyeti tarafından siyasiy sebeplerden taqip etilgen Ukraina vatandaşları olğan bir çoq Qırım sakinleriniñ advokatı kibi bellidir. Olarnıñ arasında – İvan Yatskin, Mustafa Cemilev, Nariman Celâl, Lenur İslâmov. Bundan ğayrı, Polozov 2014 senesi fevralnıñ 26-nda Qırımnıñ Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukraina destegine keçirilgen mitingniñ teşkil etkeninde i iştirak etkeninde mahkeme etilgen Ahtem Çiygoznı imaye etti.
Rusiye tarafdarı vı Ukraina tarafdarı olğan küçlerni bir arağa ketirgen miting Qırımnıñ zemaneviy tarihında eñ kütleviy mitinglerinden biri ve Qırım sakinleriniñ yarımadanıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüviniñ başlanğıçı oldı.
2014 senesi fevralnıñ 26-sı, Aqmescit
Daa soñra Kremlniñ nezaretinde olğan akimiyet organları Ukrainanıñ topraq bütünligini desteklegen bir qaç Qırım sakinini taqip etti ve mahkeme etti. Olarnı "kütleviy nizamsızlıqlarnı" teşkil ve iştirak etmekte qabaatladılar.
"Fevral 26 davası" çerçivesinde Ahtem Çiygoz, Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ mahkeme etilmesi eñ gürültililerden biri oldı. O, Nikolav Polozovnıñ 2019 senesi yazğan "Fevral 26 davası" kitabınıñ esasını teşkil etti. Kitapta 2014 senesi fevralnıñ 26-nda yüz bergen adiseler prizmasından Qırımnıñ Rusiye tarafından işğaliniñ başlanmasını tafsilâtlı tetqiq etile.
Advokat Nikolay Polozovnıñ "Fevral 26 davası" kitabı
Nikolay Polozovnıñ malümatına köre, "Fevral 26 davası" çerçivesinde 150 mahkeme oturışı olıp keçken, eki yüzden çoq zarar körgen ve şaat sorğuğa çekilgen. Şu cümleden, Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksönov, Qırımnıñ Rusiye parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinov ve 2014 senesi Rusiyege hızmet etip başlağan diger Qırım memurları.
Bu dava boyunca qabaatlav tarafı o zaman Moskvanıñ nezaretinde olğan Qırımnıñ prokurorı Natalya Poklonskaya edi. Onıñ özü ve Qırımdaki Rusiye akimiyeti içün bu esnas mefküreviy ceetinden müim edi, dep bildirdi Nikolay Polozov Qırım.Aqiqatqa.
Poklonskaya, onıñ fikrince, qırımtatarlarnı, hususan Ahtem Çiygoznıñ sıfatında "faşistler, Bandera tarafdarlarına" Nürnberg tribunalını teşkil etmeli ediNikolay Polozov
– Poklonskaya, onıñ fikrince, qırımtatarlarnı, hususan Ahtem Çiygoznıñ sıfatında "faşistler, Bandera tarafdarlarına" Nürnberg tribunalını teşkil etmeli edi. Mahkeme oturışlarına medallernen rus kozakları kele edi, mahkeme oturışı ise Rusiye uquq tecribesinde ilk sefer mahkeme zalında Ahtem Çiygoznıñ iştiragi olmadan keçirilgen edi. Rusiyede başlanğıç mahkemede böyle şey evel iç olmağan edi. Buña izin bergen qanun bundan bir qaç ay evel qabul etilgen edi. Yani, böyle etip yañı tehnologiyalar qullanıla edi.
Advokatnıñ fikrince, Ahtem Çiygozğa berilgen üküm bütün qırımtatar halqına ve 2014 senesi fevral ayında Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilmesi ile razı olmağan Ukraina vatandaşlarına olmaq kerek edi.
Amma mahkeme esnasları tez tamamlanmadı ve "Poklonskayanıñ blitskrigi muvafaqiyet ile yekünlenmedi", dep saya Polozov.
Rusiye prezidenti Putin onı mefa etip, Türkiye prezidenti Erdoğanğa bermege mecbur oldıNikolay Polozov
– Bu esnas qarşı tarafnıñ mağlubiyetine sebep oldı. Bu davalarda istisnalar olmağanı içün Ahtem Çiygozğa üküm çıqarıldı. Rusiye prezidenti Putin onı mefa etip, Türkiye prezidenti Erdoğanğa bermege mecbur oldı. O zaman Rusiye ükümetiniñ qarşısına qoyğan maqsadlar elde etilmedi ve menimce, qırımtatarlarnı Ahtem Çiygoznıñ ve bütün halqnıñ azatlığı oğrunda bir bayraq altında birleştirdi.
İlmi Ümerov, Ahtem Çiygoz ve Mustafa Cemilev, Kyiv, Ukraina, 2017 senesi
Qırım.Aqiqat onıñ iştirak etken "Fevral 26 davası" ve Qırım sakinleriniñ taqip etilüvi ile bağlı noqta-i nazarını bilmek içün defalarca Natalya Poklonskaya ile bağlanmağa tırıştı. Amma cevap öyle de kelmedi.
Ukraina millet vekili, Qıırmtatar Milliy Meclis reisi Ahtem Çiygoz Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında o ve diger qırımtatarlar yarımadanıñ Rusiye tarafından işğal etilmesine qarşı çıqqanları aqqında aytıp berdi.
Rusiye bizim içün daima telüke ve işğalci ediAhtem Çiygoz
– Rusiye bizim içün daima telüke ve işğalci edi. Bizim balalarımız, torunlarımız iç bir vaqıt dünya deñişti, Rusiye deñişti duyğusı ile terbiyelenmedi. İç bir vaqıt boş hayalımız yoq edi. Sürgünlikni körmegen bizim neslimiz bile Rusiye ipmeriyasınıñ, Şuralar Birliigniñ ve atta zemaneviy Rusiyeniñ halqımıznıñ taqdirinde deşetli rolüni açıq-aydın bildi.
Ahtem Çiygoz
Çiygoznıñ sözlerine köre, 2014 senesi fevral ayında o ve onıñ safdaşları "Qırımğa kelecek deşetniñ mıqyasını kerekli seviyede qıymetlendirmediler" ve "dünyanıñ adiselerniñ deşetli ve qanlı inkişafına yol bermecegine" ümüt ettiler.
Bugün "Fevral 26 davası" halqara instantsiyalarda devam ete, dey Polozov. Materiallarnıñ bir qısmı Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavuzınıñ delili olaraq Halqara ceza mahkemesine yollanğan, daa bir qısmı ise Avropa insan aqları mahkemesine.
Polozovnıñ qıymetlendirmelerine köre, "Fevral 26 davası"ndan soñ Qırımda insan aqları vaziyeti fenalaşmağa ep devam ete.
«Fevral 26 davası»
2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım parlamentiniñ binası ögünde Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve duşmanlarınıñ büyük mitingi olıp keçti. Qırımtatar ve Ukraina tarafdarı faallerine qarşı Rusiye tarafdarı faaller çıqtı.
2015 senesi yanvar ayında Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Qırım idaresi fevralniñ 26-nda mitingde olğan qalabalıqlar aqqında cinaiy dava açtı.
Ukraina topraq bütünligine qoltutqanlar tutuldı: Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz, faaller Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev.
Daa soñra mahkeme «fevral 26 davasını» ekige böldi: o vaqıt Qırımda Meclis lideriniñ rolüni alğan baş şübheli Ahtem Çiygoz ayrı esnasqa alındı.
Advokat Cemil Temişevniñ teşebbüsinen faal Talât Yunusov ve ATR telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyev tahqiqatnen işbirligi yapıp, olarnıñ ifadeleri «fevral 26 davası» diger mabüsleriniñ davalarında delil olmaycaq şartınen qabaatlarını tanıdı. 2015 senesi dekabr ayında Talât Yunusov 3,5 yılğa, Eskender Nebiyev eki yılğa şartlı olaraq üküm etildi.
2017 senesi sentâbrniñ 11-nde Rusiye mahkemesi yarımadanıñ Rusiye işğalinen bağlı narazılıqlarnı «qalabalıqlar» dep adlandırıp, Çiygoznı olarnı teşkil etkeninde qabaatladı ve sekiz yıl sert rejimli koloniyada qalmasına üküm etti. 2017 senesi oktâbrniñ 25-nde Rusiye akimiyeti Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoznı azat etip, onı Türkiyege teslim etti. Daa soñra o, Kyivge keldi.
2018 senesi iyünniñ 19-nda Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 davasınıñ» mabüslerine şartlı apis cezalarını berdi. Ali Asanov ve Mustafa Degermenci 4 yıl ve 6 ay, Arsen Yunusov ve Eskender Kantemirov 4 yıl, Eskender Emirvaliyev 3 yıl ve 6 ayğa şartlı olaraq üküm etildi, er birine 3 yıl sınav müddeti berildi.
2020 senesi fevralniñ 4-nde sınav müddeti bitmegen «fevral 26 davasınıñ» mabüsi Mustafa Degermencige qarşı cinaiy mahkümiyetniñ lâğu etilgeni belli oldı.