Viktoriya Veselova
Aqmescit – Qırım «akimiyeti» yarımadanı adım-adım ukrain mahsulatlarından boşata. Aprelniñ başında Ukrainadan ketirilgen malnıñ sıñırlanacağı aqqında belli olğan edi. Amma, o vaqıt, bunı ukrain tarafı bildirgen edi. Hususan «Ukrtsukor» şekerniñ ketirilüvini toqtattı. Soñra, Rusie tarafı Ukrainadan domuz etini ketirmege yasaqladı. Şimdi is, qıtaiy Ukraina ile sıñırda Qırım sıñırcıları mahsulatlarnı ketirgen yük maşinalarnı yibermegenleri aqqında malümat peyda oldı. Böyleliknen, Qırımda ukrain mahsuslatlarnıñ sayısı ep azlaşa. Bunen beraber, yerli tükânlarda bildirgenleri kibi, Ukraina malları Qırımğa artıq ketirilmeycek.
Ukraina mutbauat vastaları eki künden berli mallarnı taşığan yük maşinaları keri qaytqanları aqqında haberdar etip oturalar.Mayıs 17 kününden başlap, Qırım ile qıtaiy Ukraina sıñırında yerli sıñırcıları yarımadağa iç bir yük maşinasını yibermegenlerini bildireler.
Qırımğa qaysı mahsulatlarnı kirgizmeyler
Ukraina sıñırcılar hızmetiniñ matbuat vastaları ile bağ tutqan bölüginiñ reberi Oleg Slobodân Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, kerçekten de soñki eki kün devamında Qırım yolbaşçılarnıñ teşebbüsi ile bazı mahsulatlarnı taşığan yük maşinalarnı yibermeyler.
«Qırımğa tiri ayvanlarnı ketirgen ve endi bölüngen etni qoymaylar. Bunen beraber, süt, qaymaq mahsulatları da yarımadağa kirgizilmey. Aynı zamanda, belli bir ticariy marka altında ketirseler, olarnı yibereler, adiy vatandaşlar olsa, olarnı yibermeyler», – dep qayd etti o.
Slobodânnıñ malümatına köre, ukrain mallarını ketirmege yasaqlağan bir de bir sebep yoq. Ukraina devlet sıñır hızmetine bunen bağlı vesiqalar teslim etilmedi.
«Bu areketler Rusiyeniñ içinde qullanğan vesiqalar esasında yapıla. Olarnı da, taşıycılarğa köstermeyler. Ukrain sıñırcıları da olarnı körmediler. Bu yasaq ta- eki taraflı degil», – dedi o.
«Qırım Cümheriyetiniñ ve Aqyarnıñ baş devlet sanitar ekimi» Natalya Penkovskayanıñ yuqarıdaki malümatnı yañlış dep, Qırım mühbirlerine, ukrain mahsulatlarnıñ ketirilüvine bir kimse mania qoymağanını, dep işandırdı. Onıñ sözlerine banen, yasaq yalıñız bir qaç tür mahsulatınen bağlı. Olarnıñ arasında Rusiyede yasaqlanğan, Ukraina prezidenti vazifesine namzet Pötr Poroşenkoğa ait Roshen şirketiniñ mahsulatı ve «ayırı süt malları» bar.
Süt ve yağnıñ miqdarı eksildi
Qırımda ukrain mahsulatlarnıñ ketirlüvinen belli bir meseleler çıqqanını, tükânlarnı aylanıp çıqqan soñ, añlamaq mümkün.
Qırım.Aqiqat hadimi bir sıra tükânlarda bulundı.
Belki de er yerde degil, amma, boş beştahtalar közge çarpa. Süt mahsulatları turğan beştahtalarda, esasen «Krımmoloko», «Krımskiy moloçnik» ve «Universitetskoye» şirketleriniñ malları yeterli derecede.
Ukraina istisalcılarnıñ mahsulatları aman-aman yoq derecede. Yağ satılğan beştahtalar da yarı boş. Añlaşılğanına köre, tükânlar kendi yedeklerni çıqarıp satalar.
Qayd etmeli ki, yarımadada künaylan yağınıñ qıtlığı olması mümkün. Bunı aprelde «Qırım agrar siyaseti ve aşayt malları naziri» Nikolay Polüşkin aytqan edi.
Mesele şunda ki, Qırımda künaylannı büyük miqdarda ğayrıdan işlegen yer yoq. Bunen beraber, şeker ves yut mahsulatlarnıñ qıtlığı da duyula. Çünki yerli istisalcılar qırımlılarnıñ bütün ihtiyaclarını yerine ketirip olamaylar.
Tükânlarda Rusiye qanfetlerini bekleyler
Yarı boş Qırım tükânlarında qanfet ve qurabiyeler satılğan beştahtalar da tolu degil. Satıcılar, sebeplerni añlatmaylar, tatlılıqlar ne zaman ketirilicegini sualge, «iç bir zaman» cevabını eşitmek mümkün.
Tükân hadimleriniñ sözlerine köre, boş qalğan beştahtalarnı Rusiye mahsulatları toldurmaları kerek. «Krasnodardan qanfetlerni beklep oturamız. Olar pek lezzetli. Er kes olarnı begenmek kerek», – deyler.
Amma, yol masrafları sebebinden, qanfetlerniñ fiyatı bayağı paalaşacağı aqqında bir kimse aytmay.
Korsmetika daa «keyfiyetli» olacaq
Qırımnıñ işğali ticaretniñ kosmetika saasına da tesir etti. Şimdiki vaqıtta, mahsulat tahminen 40% -ğa paalaştı. Amma, satıcılar şimdilik ukrain ve çetelden ketirilgen mahsulatlarınısatıp bitirmege isteyler.
Eñ yaqın vaqıtta satıcılar Rusiyeden mallarnı qabul etmege azırlanalar. Birinci olıp deñişmelerni – belli «Оriflame» ve «Аvon» kibi şirketleri sınap baqmağa azırlanalar. Birinciden, olar evelden olğanı kibi soqaqlarda mallarnı satıp olamazlar, çünki Rusiyede bu kibi faaliyet içün bergilerni tölemek kerek. Ekinciden, mallarnı tarqatqanlarğa mallar cedvellerini endi Krasnodardan yolladılar.
Qırım.Aqiqatqa satıcılarnıñ biri şunı bildirdi: «Ukrainadan mallarnı artıq ketirmeycekmiz. Mahsulatlarnı krasnodardan ketiredejkmiz. Yollanılğan kataloglardaki fiyatlar ukrain fiyatlarından 1,5-2 kerege paalı. Şimdilik qalğan ukrain mallarını satmağa isteymiz».
Netice çıqaracaq olsaq, tek bir şeyni qayd ete bilemiz, Krasnodardan çoq beklenilgen mallarnı yarımadağa ne zaman ketiriledejgi belli degil. Bunı yerli memerlar aydınlatmaylar. Ve bütün vadelerine baqmadan, şimdilik tükânlarda yañı mahsulatlar peyda olmadı.
Aqmescit – Qırım «akimiyeti» yarımadanı adım-adım ukrain mahsulatlarından boşata. Aprelniñ başında Ukrainadan ketirilgen malnıñ sıñırlanacağı aqqında belli olğan edi. Amma, o vaqıt, bunı ukrain tarafı bildirgen edi. Hususan «Ukrtsukor» şekerniñ ketirilüvini toqtattı. Soñra, Rusie tarafı Ukrainadan domuz etini ketirmege yasaqladı. Şimdi is, qıtaiy Ukraina ile sıñırda Qırım sıñırcıları mahsulatlarnı ketirgen yük maşinalarnı yibermegenleri aqqında malümat peyda oldı. Böyleliknen, Qırımda ukrain mahsuslatlarnıñ sayısı ep azlaşa. Bunen beraber, yerli tükânlarda bildirgenleri kibi, Ukraina malları Qırımğa artıq ketirilmeycek.
Ukraina mutbauat vastaları eki künden berli mallarnı taşığan yük maşinaları keri qaytqanları aqqında haberdar etip oturalar.Mayıs 17 kününden başlap, Qırım ile qıtaiy Ukraina sıñırında yerli sıñırcıları yarımadağa iç bir yük maşinasını yibermegenlerini bildireler.
Qırımğa qaysı mahsulatlarnı kirgizmeyler
Ukraina sıñırcılar hızmetiniñ matbuat vastaları ile bağ tutqan bölüginiñ reberi Oleg Slobodân Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, kerçekten de soñki eki kün devamında Qırım yolbaşçılarnıñ teşebbüsi ile bazı mahsulatlarnı taşığan yük maşinalarnı yibermeyler.
«Qırımğa tiri ayvanlarnı ketirgen ve endi bölüngen etni qoymaylar. Bunen beraber, süt, qaymaq mahsulatları da yarımadağa kirgizilmey. Aynı zamanda, belli bir ticariy marka altında ketirseler, olarnı yibereler, adiy vatandaşlar olsa, olarnı yibermeyler», – dep qayd etti o.
Slobodânnıñ malümatına köre, ukrain mallarını ketirmege yasaqlağan bir de bir sebep yoq. Ukraina devlet sıñır hızmetine bunen bağlı vesiqalar teslim etilmedi.
«Bu areketler Rusiyeniñ içinde qullanğan vesiqalar esasında yapıla. Olarnı da, taşıycılarğa köstermeyler. Ukrain sıñırcıları da olarnı körmediler. Bu yasaq ta- eki taraflı degil», – dedi o.
«Qırım Cümheriyetiniñ ve Aqyarnıñ baş devlet sanitar ekimi» Natalya Penkovskayanıñ yuqarıdaki malümatnı yañlış dep, Qırım mühbirlerine, ukrain mahsulatlarnıñ ketirilüvine bir kimse mania qoymağanını, dep işandırdı. Onıñ sözlerine banen, yasaq yalıñız bir qaç tür mahsulatınen bağlı. Olarnıñ arasında Rusiyede yasaqlanğan, Ukraina prezidenti vazifesine namzet Pötr Poroşenkoğa ait Roshen şirketiniñ mahsulatı ve «ayırı süt malları» bar.
Süt ve yağnıñ miqdarı eksildi
Qırımda ukrain mahsulatlarnıñ ketirlüvinen belli bir meseleler çıqqanını, tükânlarnı aylanıp çıqqan soñ, añlamaq mümkün.
Qırım.Aqiqat hadimi bir sıra tükânlarda bulundı.
Belki de er yerde degil, amma, boş beştahtalar közge çarpa. Süt mahsulatları turğan beştahtalarda, esasen «Krımmoloko», «Krımskiy moloçnik» ve «Universitetskoye» şirketleriniñ malları yeterli derecede.
Ukraina istisalcılarnıñ mahsulatları aman-aman yoq derecede. Yağ satılğan beştahtalar da yarı boş. Añlaşılğanına köre, tükânlar kendi yedeklerni çıqarıp satalar.
Qayd etmeli ki, yarımadada künaylan yağınıñ qıtlığı olması mümkün. Bunı aprelde «Qırım agrar siyaseti ve aşayt malları naziri» Nikolay Polüşkin aytqan edi.
Mesele şunda ki, Qırımda künaylannı büyük miqdarda ğayrıdan işlegen yer yoq. Bunen beraber, şeker ves yut mahsulatlarnıñ qıtlığı da duyula. Çünki yerli istisalcılar qırımlılarnıñ bütün ihtiyaclarını yerine ketirip olamaylar.
Tükânlarda Rusiye qanfetlerini bekleyler
Yarı boş Qırım tükânlarında qanfet ve qurabiyeler satılğan beştahtalar da tolu degil. Satıcılar, sebeplerni añlatmaylar, tatlılıqlar ne zaman ketirilicegini sualge, «iç bir zaman» cevabını eşitmek mümkün.
Ukraine -- Sweets and bakery in Silpo supermarket, Simferopol, 20 May 2014.
Tükân hadimleriniñ sözlerine köre, boş qalğan beştahtalarnı Rusiye mahsulatları toldurmaları kerek. «Krasnodardan qanfetlerni beklep oturamız. Olar pek lezzetli. Er kes olarnı begenmek kerek», – deyler.
Amma, yol masrafları sebebinden, qanfetlerniñ fiyatı bayağı paalaşacağı aqqında bir kimse aytmay.
Korsmetika daa «keyfiyetli» olacaq
Qırımnıñ işğali ticaretniñ kosmetika saasına da tesir etti. Şimdiki vaqıtta, mahsulat tahminen 40% -ğa paalaştı. Amma, satıcılar şimdilik ukrain ve çetelden ketirilgen mahsulatlarınısatıp bitirmege isteyler.
Eñ yaqın vaqıtta satıcılar Rusiyeden mallarnı qabul etmege azırlanalar. Birinci olıp deñişmelerni – belli «Оriflame» ve «Аvon» kibi şirketleri sınap baqmağa azırlanalar. Birinciden, olar evelden olğanı kibi soqaqlarda mallarnı satıp olamazlar, çünki Rusiyede bu kibi faaliyet içün bergilerni tölemek kerek. Ekinciden, mallarnı tarqatqanlarğa mallar cedvellerini endi Krasnodardan yolladılar.
Qırım.Aqiqatqa satıcılarnıñ biri şunı bildirdi: «Ukrainadan mallarnı artıq ketirmeycekmiz. Mahsulatlarnı krasnodardan ketiredejkmiz. Yollanılğan kataloglardaki fiyatlar ukrain fiyatlarından 1,5-2 kerege paalı. Şimdilik qalğan ukrain mallarını satmağa isteymiz».
Netice çıqaracaq olsaq, tek bir şeyni qayd ete bilemiz, Krasnodardan çoq beklenilgen mallarnı yarımadağa ne zaman ketiriledejgi belli degil. Bunı yerli memerlar aydınlatmaylar. Ve bütün vadelerine baqmadan, şimdilik tükânlarda yañı mahsulatlar peyda olmadı.