Link açıqlığı

Saatnıñ esas haberi

BLOGLAR

Cuma 6 sentâbr 2019

Calendar
"Veteranlar marşı"nda Mustafa Cemilev. 2019, avgust 24

Avgustnıñ 24-ünde men, Hreşçatıkta turıp, ve biñlerce kyivlilernen beraber yanımızdan keçken veteranlar ve volontörlar kolonnalarına şapıldatıp, bu, Kyiv merkezinde er kesni qaplap alğan birlik duyğusını, iç bir reportaj ifade etip olamacağına pek yazıqsına edim. Elbet, o künniñ yayınlavını baqmaq mümkün, amma bu, közümizniñ ögünde şekillenip turğan milletniñ bir parçası kibi özüni duymağa imkân berirmi? "Veteranlar marşı"nda olğan adamlar ise – marş etkenler de, seyirciler de – tamam bunı is ete edi.

Bu marş aqqında bayağı yazıldı, tekrarlanıp oturmam. Men sadece küçük bir kolonna – qırımlılarnıñ kolonnası – aqqında aytıp bermege isteyim. Bu kolonnanıñ, başqa Poltava, Çernivtsi, Dnipro, Harkiv kolonnalarınıñ kibi, bölge yazısınen transparantı yoq edi. Em de "Aydar" ya da 93-ünci OMBr-niñ kibi, qısım timsali yoq edi. Bu kolonnanınıñ iştirakçileri saqatlıq arabaçıqlarında ketmey edi, em cenkte elâk olğan qız ve oğullarnıñ süretlerini taşımay edi. Bu kolonnada deyerli arbiy kiyimli adam yoq edi.

Seyirciler, qırımlılarğa "Sağ oluñız!", dep qıçıra edi. Tamam cenk veteranlar kolonnasına kibi

Amma buña baqmadan, kyivliler, bu – qırımtatar bayraqlı kolonnanı – el çırpmalarnen ve "Qırım – bu Ukraina!" qıçırıqlarınen qarşıladı. Em de ne şaşırttı – yürüş boyu turğan seyirciler, qırımlılarğa "Dâkuyemo!" ("Sağ oluñız!"), dep qıçıra edi. Tamam cenk veteranlar kolonnasına kibi.

Em de bu minnetdarlıqnı, sovet vaqtında mayıs birinde mecburlanıp, paradlarğa ketirilgen ocalar ve ekimlerniñ "Ura!" qıçıruvları ve bayraq sallamalarına oşatmazsıñ, çünki "Veteranlar marşına" adamlarnı kimse aydamadı.

Крымчане на Марше защитников Украины (видео)
Bekleñiz, lütfen

No media source currently available

0:00 0:00:50 0:00

Amma menim şaşqanım, tamam şu 28 yıldan soñ da ağırğansovet keçmişiniñ qaytuvıdır. Çünki kerçekten bu "Sağ oluñız!" – normanıñ özüdir, serbest adamlar, işğalcilernen küreş içün serbest adamlarğa minnetdarlığını bildire.

Ukraina – azatlıqnı eñ müim degerlik kibi körgen, azatlıq içün bütün ömür küreşken adamlarnı milliy qaraman kibi körgen devlet olıp başlağanını köstere

Qırımtatarlar, Ukraina mustaqilligi oğrunda küreşte öz ayrı yerini ala ve baqışlarını deñiştirmey, olarnıñ cebbede öz küreş meydanı bar. Ve qırımtatarlarnıñ başına tüşken muarebeniñ canavarlığı, Donbass cenkinden azca degildir, tek öldürilgen ve yaralanğanlarnın yerine, olar, tevqif etilgenlerni saya.

Em daa, arbiy mukâfatlı adamlar, Mustafa Cemilevniñ yanına kelip, elini sıqqanları ve onen süret yapqanları da aqlımda qaldı. Kyivliler de, yanlarından keçken qırımtatarlarnıñ qaramaniy liderinen selfie yapmaq içün aman-aman nevbetke tura edi.

Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov Kyivde, "Veteranlar marşı"nda. 2019, avgust 24
Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov Kyivde, "Veteranlar marşı"nda. 2019, avgust 24

Yani Ukrainada Mustafa ağanı çoq adam tanıy. Em de bu, Ukraina – azatlıqnı eñ müim degerlik kibi körgen, azatlıq içün bütün ömür küreşken adamlarnı milliy qaraman kibi körgen devlet olıp başlağanını köstere.

Maksim Kobza, qırımlı

«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Meganom yanında plâj

Sudaqta toqtamadan çalışacaq "Tavrida" gençler forumınıñ qurulışı aqqında haber sudaqlılarnı başta quvandırdı. Olar, yanlarında öyle obyekt olacağı kârlı ve prestijlidir, dep tüşündiler. Şimdi ise "Tavrida" forumını daa çoq Sudaqtan Meganomğa qadar unikal tabiyatnı yutqan, ösip turğan şişikke oşatalar.

Forumnıñ şiarı: "Barışıq. Sevgi. Sanat". Bu sözlerni gece yarıqlanğan, büyük-büyük ariflernen yazıp, bayır üstüne tiklediler. Amma forum bu yerlerge barışıq ve tınçlıqnı ketirmedi.

Forumnıñ şiarı: "Barışıq. Sevgi. Sanat"
Forumnıñ şiarı: "Barışıq. Sevgi. Sanat"

Forumnıñ teşkilcileri endi, böyle büyük obyekt içün kelişmegen bir yer saylağanlarını añladılar. Amma buña baqmadan, olar keri qaytmaycaqlar, bu "monstr"nıñ meydanını ise ep keñleştirecekler. Olarnıñ planlarına köre, bu forum 20-30 bin adamnı qabul ete bilecek.

Forumnıñ büyük probleması - yerli arıtuv inşaatıdır

Amma başından başlayıq. Şimdi forumnıñ büyük probleması - yerli arıtuv inşaatıdır. Olar tamam yançığında yerleşip, ortalıqnı sasıta. Amma mesele şunda ki, olar daa altmışıncı yılları qurulğan edi, o vaqıt ise yüklenmeleri azca edi. Em de o yerni nafile saylamadılar. O yılları Sudaqtan Meganomğa taraf qapalı ve adamsız bir yer edi. Mında bir qaç arbiy qısım yerleşken edi. Deñizge sadece yerli sakinlerni keçire ediler, o da - pasportlarını teşkerip.

Demek, arıtuv inşaatınıñ yerini yel gülüne köre saylağan ediler, qoqular, şimdi forum yerleşken, o boş yerlerge ketecek edi. Arıtuv inşaatından qoqular forum musafirleriniñ yaşayışını bayağı boza, olar daima reberlerge şikâyet ete. Amma bu meseleni çezmege imkân yoq.

Arıtuv inşaatınıñ yerini yel gülüne köre saylağan ediler, qoqular, şimdi forum yerleşken, o boş yerlerge ketecek edi

Şimdi arıtuv ve kanalizatsiya ağları, çürügenine baqmadan, eki qat çoqça iş becermeli. Bu yıl iyülniñ soñunda, arıtuv inşaatını kollektorı aqıp başladı. Endi ise deñizge aqıp ketken kanalizatsiya, rotovirus infektsiyalarınen hastalıqlarnı arttıra. Yahşı, forumnıñ deñişleri altı künlük, ve hastalanğan forumlılar o vaqıtqa qadar endi evge qaytalar, ve, sanki bir mesele yoq, dep körüne.

Avgustnıñ soñunda forumda Rusiye artistleriniñ iştiraginen büyük deñişler keçirilecek. Bunı yapmaq içün küçlü tehnikanen donatılğan büyük sana quruldı.

"Tavrida" forumınıñ sanası
"Tavrida" forumınıñ sanası

Forum sebepçi olğan daa çoq problemalar bar. Olarnıñ arasında em suv teminatı, em "Tavrida"nıñ Meganomğa qadar keñleştirilmesine qarşı faallerniñ narazılıqları

Amma bu kanalizatsiya meselelerinden ğayrı, forum sebepçi olğan daa çoq problemalar bar. Olarnıñ arasında em, öyle de suvu yetmegen bölgeniñ, suv teminatı, em "Tavrida"nıñ Meganomğa qadar keñleştirilmesine qarşı faallerniñ narazılıqları.

Sovet vaqtında bir büyük devlet teşkilâtı Sudaqta yañı arıtuv inşaatını quracaq edi, amma Sovetlet dağılması buña mania oldı. Neticede - yañı inşaat öyle de bitirilmegen tura.

Amma bu "Tavrida"nıñ ösmesini toqtatmay. Onıñ teşkilcileri, şimdi yüzlerce maşna turistleri raatlanğan, Kapsel körfeziniñ acayip plâjlarına köz taşladı.

Qurulıp qalmaq telükesine unikal Meganom burnu da oğradı. Yerli faaller qasevetlene ve bayırda "#Meganom SOS" yazısını tikledi. Burunnı qorumaq içün istidaname yazdılar, amma faydası yoq. Forumnıñ Kreml başlığınen küreşmege fayda yoq.

Meganom SOS yazısı
Meganom SOS yazısı

Yazıq ki, Qırım alimleri - ekologlar ve coğrafiyacılar öz emiyetini ep coymaqta. Aysa Meganom ve Kapsel körfezleriniñ problemaları aqqında olarnıñ susqunlığını nasıl añlamalı? Tirenmege sadece faaller ve blogerler tırışa, amma rusiye akimiyeti, olarnı birden "beşinci kolonna"ğa, Amerika "agentleri"ne bağlap, "rusiyeli Qırımnıñ duşmaları", degen lağap taqalar.

Amma Qırımnıñ aqiqiy duşmanları kim olğanını ket-kete daa çoq qırımlı añlay.

Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)

«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Daa yüklemek

XS
SM
MD
LG