Link açıqlığı

Saatnıñ esas haberi

BLOGLAR

Meganom yanında plâj

Sudaqta toqtamadan çalışacaq "Tavrida" gençler forumınıñ qurulışı aqqında haber sudaqlılarnı başta quvandırdı. Olar, yanlarında öyle obyekt olacağı kârlı ve prestijlidir, dep tüşündiler. Şimdi ise "Tavrida" forumını daa çoq Sudaqtan Meganomğa qadar unikal tabiyatnı yutqan, ösip turğan şişikke oşatalar.

Forumnıñ şiarı: "Barışıq. Sevgi. Sanat". Bu sözlerni gece yarıqlanğan, büyük-büyük ariflernen yazıp, bayır üstüne tiklediler. Amma forum bu yerlerge barışıq ve tınçlıqnı ketirmedi.

Forumnıñ şiarı: "Barışıq. Sevgi. Sanat"
Forumnıñ şiarı: "Barışıq. Sevgi. Sanat"

Forumnıñ teşkilcileri endi, böyle büyük obyekt içün kelişmegen bir yer saylağanlarını añladılar. Amma buña baqmadan, olar keri qaytmaycaqlar, bu "monstr"nıñ meydanını ise ep keñleştirecekler. Olarnıñ planlarına köre, bu forum 20-30 bin adamnı qabul ete bilecek.

Forumnıñ büyük probleması - yerli arıtuv inşaatıdır

Amma başından başlayıq. Şimdi forumnıñ büyük probleması - yerli arıtuv inşaatıdır. Olar tamam yançığında yerleşip, ortalıqnı sasıta. Amma mesele şunda ki, olar daa altmışıncı yılları qurulğan edi, o vaqıt ise yüklenmeleri azca edi. Em de o yerni nafile saylamadılar. O yılları Sudaqtan Meganomğa taraf qapalı ve adamsız bir yer edi. Mında bir qaç arbiy qısım yerleşken edi. Deñizge sadece yerli sakinlerni keçire ediler, o da - pasportlarını teşkerip.

Demek, arıtuv inşaatınıñ yerini yel gülüne köre saylağan ediler, qoqular, şimdi forum yerleşken, o boş yerlerge ketecek edi. Arıtuv inşaatından qoqular forum musafirleriniñ yaşayışını bayağı boza, olar daima reberlerge şikâyet ete. Amma bu meseleni çezmege imkân yoq.

Arıtuv inşaatınıñ yerini yel gülüne köre saylağan ediler, qoqular, şimdi forum yerleşken, o boş yerlerge ketecek edi

Şimdi arıtuv ve kanalizatsiya ağları, çürügenine baqmadan, eki qat çoqça iş becermeli. Bu yıl iyülniñ soñunda, arıtuv inşaatını kollektorı aqıp başladı. Endi ise deñizge aqıp ketken kanalizatsiya, rotovirus infektsiyalarınen hastalıqlarnı arttıra. Yahşı, forumnıñ deñişleri altı künlük, ve hastalanğan forumlılar o vaqıtqa qadar endi evge qaytalar, ve, sanki bir mesele yoq, dep körüne.

Avgustnıñ soñunda forumda Rusiye artistleriniñ iştiraginen büyük deñişler keçirilecek. Bunı yapmaq içün küçlü tehnikanen donatılğan büyük sana quruldı.

"Tavrida" forumınıñ sanası
"Tavrida" forumınıñ sanası

Forum sebepçi olğan daa çoq problemalar bar. Olarnıñ arasında em suv teminatı, em "Tavrida"nıñ Meganomğa qadar keñleştirilmesine qarşı faallerniñ narazılıqları

Amma bu kanalizatsiya meselelerinden ğayrı, forum sebepçi olğan daa çoq problemalar bar. Olarnıñ arasında em, öyle de suvu yetmegen bölgeniñ, suv teminatı, em "Tavrida"nıñ Meganomğa qadar keñleştirilmesine qarşı faallerniñ narazılıqları.

Sovet vaqtında bir büyük devlet teşkilâtı Sudaqta yañı arıtuv inşaatını quracaq edi, amma Sovetlet dağılması buña mania oldı. Neticede - yañı inşaat öyle de bitirilmegen tura.

Amma bu "Tavrida"nıñ ösmesini toqtatmay. Onıñ teşkilcileri, şimdi yüzlerce maşna turistleri raatlanğan, Kapsel körfeziniñ acayip plâjlarına köz taşladı.

Qurulıp qalmaq telükesine unikal Meganom burnu da oğradı. Yerli faaller qasevetlene ve bayırda "#Meganom SOS" yazısını tikledi. Burunnı qorumaq içün istidaname yazdılar, amma faydası yoq. Forumnıñ Kreml başlığınen küreşmege fayda yoq.

Meganom SOS yazısı
Meganom SOS yazısı

Yazıq ki, Qırım alimleri - ekologlar ve coğrafiyacılar öz emiyetini ep coymaqta. Aysa Meganom ve Kapsel körfezleriniñ problemaları aqqında olarnıñ susqunlığını nasıl añlamalı? Tirenmege sadece faaller ve blogerler tırışa, amma rusiye akimiyeti, olarnı birden "beşinci kolonna"ğa, Amerika "agentleri"ne bağlap, "rusiyeli Qırımnıñ duşmaları", degen lağap taqalar.

Amma Qırımnıñ aqiqiy duşmanları kim olğanını ket-kete daa çoq qırımlı añlay.

Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)

«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Soñki beş yılda Putinniñ Rusiyesi, onı 2014 senesi sıcaq selâmlağan Qırım faallerini öz tenqitçilerine çevirgeni şaşırta. Olarnıñ çoqusı endi, maqalelerde olarğa "Rusiye tarafdarı olğan faaller" dememege rica ete.

Oleg Zubkovnıñ "cenkâver arslanları"nı epimiz hatırlaymız, o, olarnı "benderovets"lerge qarşı çıqaracaq edi. Şimdi ise Qırım iş adamı, "tuvğan nenesine qaytqanına" tekrar-tekrar peşman ola, ve: "Evge qayttıq, dep belledik, kerçegi ise - esirlikke", dep ayta. Keçken afta Zubkov, nemseler 1941 senesi Sibirni zapt etmegenine yazıqsına, dep ayttı, çünki, onıñce, başqa türlü tayga gektarlarnen yanmaz edi. Rusiye ve onıñ şımdiki rejiminiñ qabiliyetlerinden közü qaytqanı açıq-aydın körünip tura.

Oleg Zubkov
Oleg Zubkov

Rusiye kerçeginden, söz ve fikir ifade etüviniñ serbestligi içün endi bir qaç kere politsiya bölügine tüşken, Qırım blogeri Oleg Koçerovnıñ da közü qayttı.

"Olar, aqiqatnı aytqan, bundan ğayrı - öz fikrini ve noqta-i nazarını adamlarnıñ ögünde açıqtan-açıq beyan etken adamlardan qorqsalar, ve bunıñ içün biñlerce "kosmonavtlarnı" tutsalar, böyle rejimge - çürügen tüp deyler. Qırımlılar Rusiyege kete edi, amma çürüp turğan eReFiyağa tüştiler... Yaşayış devamında qusurlı olğan, aqıldan zayıf pigmeylerniñ şahsiy kompaniyasına", - dedi bloger.

Oleg Koçerov
Oleg Koçerov

"Açuv künü" yaqınlaşa - bunıñ aqqında Qırım faalleri de ayta

Daa çoq böyle misallerni ketirmek mümkün, amma maiyeti onsız da añlayışlı. Vladimir Putin vaziyetni baş etip olamay. Ve bu tek Qırımda degil, bütün qomşu Rusiyede, ve esası - Moskovada. "Açuv künü" yaqınlaşa - bunıñ aqqında Qırım faalleri de ayta.

"Men añlayım, esli prezident, turğunlıqnı istey, amma islâat yapılmasa, ve aşlav yerinden ve mumuriy resurslardan "Yekâne Rusiye" alıp taşlanmasa, er şey halq afaqanınen bitecek", - dep tahmin ete, özüni Rusiye tarafdarı sayğan, Qırım faali Sergey Dudçenko.

Sergey Dudçenko
Sergey Dudçenko

Mesele "çezüvine" yaqınlaşa, dep Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Cubarov da tüşüne. Onıñ ise vaziyetke dair siyasiy baqışlarina işanmaq mümkün.

"Ne deyim, Rusiye işğalcileri ve olarnıñ Qırımdaki hızmetkârları, endi kerçekten qorqıp başlañız: Rusiyede siyasiy krizis açıqlanıp ve küç toplap başlağanına osay. Neticede Rusiye tek Qırımdan degil qaçacaq...", - dey Meclis başı.

Refat Çubarov
Refat Çubarov

Mında endi ise başqa sual peyda ola: Ukraina Qırımda nasıp etip ğayrıdan integratsiya yapacaq? Qırımlılarnıñ pek çoqusı Rusiyege peşman olğanına baqmadan, çoqusı özüni kollaboratsionizmnen bulaştırdı. Belki de Kyiv, Rusiye orduları Qırımdan çıqsa, onı birden raat azır almaq mümkün, dep sayalar, amma yoq. Ve kelecekte az buçuq bile tirenüv olmasın dep, şimdiden başlap Qırım ve qırımlılarnıñ ğayrıdan integratsiyası meselesini tüşünmek kerek. Yarımada sakinleri, Ukraina Qırım üzerinde nezaretini qaytrsa, olarnen, mal-mülklerinen, perspektivalarınen ne olacağını şimdiden añlamaq kerekler.

Qırımlılar, Qırımğa Ukraina akimiyeti qaytsa, ne olacağını alâ daa bilmey. Bu pek yaramay, böyle al qorqu yarata

Bu mevzuda prezident Volodımır Zelenskıynıñ taqımını begenmek mümkün. Olar qan ihtiyacında degiller, çünki bugünge qadar Ukraina, tecavuzcı qomşusı içün öz eñ güzel oğullarınıñ bayağı qanını tökti. Onıñ içün reintegratsiya protsesi, qırımlılar içün silâsız ve zararsız keçer degen ümüt bar.

Bu mesele aqqında daa eki yıl evelsi yazğan edim, yazğan edim, çünki, menimce, bütün qırımlılar içün amnistiya olmalı, amma, yazıq ki, o vaqıtta berli vaziyet pek deñişmedi. Qırımlılar, Qırımğa Ukraina akimiyeti qaytsa, ne olacağını alâ daa bilmey. Bu pek yaramay, böyle al qorqu yarata.

Demek, "açuv künü"nde şimdiki Kreml rejimi yıqılsa, qırımlılarnı ne bekley? Dos-doğru cevabını istegen sual budır.

Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)

«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün

Daa yüklemek

XS
SM
MD
LG