Link açıqlığı

Saatnıñ esas haberi

BLOGLAR

Qırım haritası. Nümünelik fotosuret

Zaman olaraq 2014 senesi baarindeki vaqialardan uzaqlaşqan sayın, «referendumden» evelki ayatnı sağınğan Qırım sakinleriniñ sayısı ep artıp barğanını körip başladım.

Eger daa evel alem-aşkâre açıq olaraq o devirldeki yahşı künlerni tek aqaretlev manasında eslengen ise, al-azırda bir çoq insanlar o zamanlarda (Rusiye Qırımnı ilhaq etkenine qadar – QA) daa da yahşı, raat, şeñ ve bahtiyar olıp yaşağanları aqqında açıq-açıq aytmağa başlaylâr.

Men bügüv TVde körgen Qırımğa nasıl etip barmaq mumkün?
Aleksandr Yuryev

«Referendum» zamanında kerçekten de Qırım sakinleriniñ bir qısmı Kremlniñ Kyivdeki «yavuz benderalar» aqqındaki propagandasınıñ tesiri altına tüşken ediler, lâkin vaqıt keçken soñ, insanlar aldatılıp qullanılğanlarınıñ farqına bardılar.

Artıq atta bir Rusiye tarafdarı olğan bir çoq faal ve cemiyetçilerniñ, Qırımnıñ yañı kerçeklerinden közü qaytıp başlay.

Qırımlı bloger Aleksandr Yuryevniñ bu hususnen bağlı fikri pek meraqlı.

«Men bügün «Krım 24» TV kanalında körgen Qırımğa nasıl etip barmaq mumkündir, acep. Anda er kes nazir aylığı ve pensiyası ala, yolları yahşı, Aqmesciti temiz, parklar içinde binalar qurulmay ve memurları da namuslı ve küleryüzli... Biletni ne yerden satın almalı?», – dep yaza o ictimaiy ağlardaa.

Rusiye akimiyeniñ kreslolarında yahşı etip yerleşip alğan Qırım sakinleri de bar. İşte bu soylârı er şeyni pembe gözlük arasından körip, «Rusiyege bağlı Qırımnı» maqtamağa devam eteler.

Qurumnıñ rusiyeli parlamentinde komfortnen yerleşip alğan eski rusofillerden biri olğan Sergey Şuvaynikov, ukrain siyasetçileri Qırım sakinleriniñ Ukrainadan bütünley vazgeçkenlerini añlap olamaylar dep ayta.

«…Ürmetke lâyıq olmağan siyasetçi-efendiler ve cemaat erbapları, esasını bir milliondan ziyade rus insanı teşkil etken Qırımnıñ çoqmilletli halqı, ilhaq maqsadınen bulunğan mustaqil okrainanıñ (devletniñ kenarı amnasında) terkibinde vasiylikten, vatandaşlıqtan vazgeçkenlerini añlamağa istemeyler. Bendera okrainasında qul ve ekinci derece vatandaş olaraq qalmaq istemediler...», – dep ayta deputat.

Qırım sakinleri Ukraina vatandaşlığından vazgeçken olsa, Ukrainanıñ qıta qısmına biometrik pasport almaq içün kelgen o yüz biñlerce insan kimdir, aceba?

Hucur şey, Şuvaynikov efendi aytqanına köre, eger Qırım sakinleri Ukraina vatandaşlığından vazgeçken olsa, Ukrainanıñ qıta qısmına biometrik pasport almaq içün kelgen ve qürültili aqımnen kelmege devam etken o yüz biñlerce insan kimdir, aceba? Em de Qırım sakinleri Ukrainanıñ iç pasportını muqayıtlıqnen ne içün sağlamağa devam etedir?

Ne içündir rusiyeli deputatnıñ sözleri kerçek manzaranen uyuşmay. Zaten, «Krım 24» kanalındaki kösterilgen manzara yañı Qırım kerçeklerinen uyuşmağa kibi, işte.

Yaqında arslanlar parkı olğan «Taygan»da çalışqan bir tanışımdan eşitkenime köre, park saibi Oleg Zubkov keçken afta biometrik pasport sımarlamağa ketken, lâkin ruisyeli sıñırcılar onı memuriy sıñırdan keçirmegenler, çünki onıñ boynunda rusiyeli prokuratura tarafından uydurılğan nevbetteki «iş» bar eken. Tanışımdan, o Ukrainanıñ qıta qısmına da barmağa qorqmaymı, onı işbirlikte qabaatlay bililer de dep sorağanımda, o tanışım, bu adam «tuvğan limanına qaytqanınen» bağlı bala quvançından çoqtan berli peşman olğanını ayttı.

Men bellesem, Qırımda bu şekilde peşman olğanlarnıñ ve istenilgen ukrain biometrik pasportını alğanlarnñ sayısı kün sayın ep artıp barmaqta.

Zarema Seitablayeva, Qırım sakini, bloger (telükesizlik maqsadı ile muellifniñ adı ve soyadı deñiştirildi)

«Bloglar» rubrikasında ifade etilgen fikirler muelliflerniñ öz noqtai-nazarlarını aks etip, muarririyetniñ noqtai-nazarını aks etmeleri şart degil

Vaqtınca işğal etilgen Qırımdan balalar, Ukrainanıñ 35 aliy oquv yurtuna sadeleştirilgen sistema vastasınen (TMBsiz, tasil aqqında vesiqasız, üç imtian berip) kirmek imkânından ğayrı, başqa yolnen – eksternat (ya da mesafeden oquv) ve TMB (ukraince – ZNO) yazuv yolunen de ketmek mümkünler.

İlhaq etilgen Qırım mektebiniñ talebelerinde, eñ evelâ, elverişsiz keçirüv künleri sebebinden (mayıs 22-den iyün 13-ne qadar) Tışqı mustaqil baalav (TMB) sessiyasında iştirak etmek içün sıñırlı imkânlar bar. Bu sebepten olar içün iyülde qoşma sessiya tayin etildi.

Qayd etüv mayıs 3-te başlanacaq ve mayıs 21-ge qadar devam etecek. Baalav ise 2018 senesi iyül 2-den iyül 11-ge qadar keçirilecektir.

Ukrainanıñ tasil keyfiyetini baalav merkezi, qoşma TMB sessiyası içün muayen keçirüv künlerini tayin etti:

İyül 2 – ukrain tili ve edebiyatı;

İyül 3 – matematika;

İyül 4 – ingliz tili ve ispan tili;

İyül 5 – biologiya, alman tili;

İyül 6 – Ukraina tarihı;

İyül 9 – coğrafiya, fransız tili;

İyül 10 – fizika;

İyül 11 – himiya.

Qırım mezunları içün tışqı mustaqil baalavda iştirak etmek içün er angi oquv şekli (kündüz, aqşam, mesafeden, eksternat ve ilh.) boyunca Ukraina territoriyasında bulunğan bir de-bir umum tasil muessisege qabul etilmek kerek. Daa tolu malümatnı Ukrainanıñ tasil keyfiyetini baalav merkezi (УЦОЯО) ya da Ukraina Tasil ve ilim nazirliginiñ saytlarından almaq mümkün.

Oleg Ohredko, TsGP «Almenda»nıñ eksperti ve talilcisi

«Bloglar» rubrikasında ifade etilgen fikirler muelliflerniñ öz fikirlerini aks etip, muarririyetniñ fikrini aks etmey bileler

Daa yüklemek

XS
SM
MD
LG